మామిడి ఒరుగులు తయారు చేయడానికి ముందుగా పుల్లటి మామిడికాయలను శుభ్రంగా కడిగి, తొక్క తీసి సన్నని ముక్కలుగా కోయాలి. ఈ ముక్కలకు తగినంత ఉప్పు, కొద్దిగా పసుపు కలిపి బాగా పట్టించాలి. కొంతసేపు పక్కన ఉంచితే ముక్కల నుంచి నీరు బయటకు వస్తుంది. ఆ నీటిని వంపేసి, ముక్కలను శుభ్రమైన గుడ్డపై లేదా ఎండ తగిలే ప్రదేశంలో పలుచగా పరచాలి. పూర్తిగా తేమ పోయే వరకు ఎండబెట్టాలి. ఆ తర్వాత గాలి చొరబడని డబ్బాలో నిల్వ చేసుకోవచ్చు. పసుపు కలపడం వల్ల రంగు మారకుండా ఉండటానికి కొంతవరకు సహాయపడుతుంది. అయితే నిల్వ చేసేటప్పుడు ముక్కల్లో తేమ లేకుండా చూసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
ఆమ్‌చూర్ పొడి తయారీ, ఉపయోగాలు
ఎండబెట్టిన మామిడి ఒరుగులను మెత్తగా దంచి లేదా మిక్సీలో పొడి చేస్తే ఆమ్‌చూర్ పౌడర్ తయారవుతుంది. దీనిని మామిడిపొడి అని కూడా అంటారు. ఇందులోని సహజమైన పుల్లటి రుచి వంటకాలకు ప్రత్యేకమైన రుచిని అందిస్తుంది. కూరల్లో చింతపండు లేదా నిమ్మరసం ఉపయోగించడానికి బదులుగా కొద్దిగా ఆమ్‌చూర్ కలుపుకోవచ్చు. ముఖ్యంగా వేపుడు కూరలు, ఇగురు కూరలు, పప్పులు, సూపులు, సలాడ్లు, మాంసాహార వంటకాల్లో దీనిని ఉపయోగిస్తారు. నిమ్మరసం లేదా చింతపండు రసం కలిపితే వంటకాల్లో ద్రవం పెరుగుతుంది. కానీ ఆమ్‌చూర్ పొడి కలిపితే ఎక్కువ ద్రవం చేరకుండా పులుపు రుచి వస్తుంది. అందుకే కొన్ని వంటకాల్లో ఇది మంచి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగపడుతుంది.
ఇంట్లోనే చాట్ మసాలా తయారీ
మామిడి ఒరుగులతో చాట్ మసాలా పొడిని కూడా తయారు చేసుకోవచ్చు. ఇందుకోసం ధనియాలు, జీలకర్ర, సోంపు, మిరియాలు, సాధారణ ఉప్పు, నల్ల ఉప్పు, ఇంగువ, వెల్లుల్లి లేదా అల్లం వంటి పదార్థాలను విడివిడిగా స్వల్పంగా వేయించాలి. వీటికి కొద్దిగా మామిడి ఒరుగులు కలిపి మెత్తగా దంచుకోవాలి. ఇలా తయారైన చాట్ మసాలాను గాలి చొరబడని డబ్బాలో నిల్వ చేసుకోవచ్చు.
ఈ మసాలాను పండ్ల ముక్కలు, కీరదోస, టమాటా, క్యారెట్, ఉల్లిపాయ ముక్కలపై చల్లుకుంటే రుచి పెరుగుతుంది. సలాడ్లు, ఉడికించిన బంగాళాదుంపలు, శనగలు, మొలకలు, మొక్కజొన్నల్లోనూ కలుపుకోవచ్చు. సమోసాలు, పకోడీలు, బజ్జీలు, ఆలూ టిక్కీ వంటి చిరుతిళ్లపై చల్లినా బాగుంటుంది. పానీపూరీ, దహీ పూరీ, భేల్ వంటి చాట్ వంటకాలకు కూడా ఈ పొడి ప్రత్యేకమైన రుచిని ఇస్తుంది. మజ్జిగ, రైతా, పెరుగు వంటకాల్లో కొద్దిగా కలిపితే పులుపు, మసాలా రుచి అందుతుంది.
మొత్తానికి మామిడి ఒరుగులు, ఆమ్‌చూర్ పొడి, చాట్ మసాలా వంటింట్లో ఉపయోగపడే రుచికరమైన పదార్థాలు. చింతపండు వాడకాన్ని తగ్గించాలనుకునేవారు కొన్ని వంటకాల్లో ఆమ్‌చూర్‌ను ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించవచ్చు. అయితే ఇది ప్రతి వంటకానికి సరిపోదు. ఇంట్లో తయారు చేసేటప్పుడు శుభ్రత పాటించి, ఒరుగులను పూర్తిగా ఎండబెట్టి నిల్వ చేసుకుంటే ఎక్కువకాలం ఉపయోగించుకోవచ్చు.
