Last Updated:
భారత్లో గంగా పేరుతో పిలిచే నది బంగ్లాదేశ్లోకి అడుగుపెట్టిన వెంటనే మరో పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతుంది. అసలు ఆ పేరు ఏంటి?
భారత్లో గంగా నది గురించి తెలియని వారు చాలా తక్కువ. దేశంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన నదుల్లో ఒకటైన గంగా హిమాలయాల్లో పుట్టి ఉత్తర భారతదేశం మీదుగా ప్రవహిస్తూ చివరకు బంగ్లాదేశ్లోకి ప్రవేశిస్తుంది. అయితే భారత్ నుంచి సరిహద్దు దాటి బంగ్లాదేశ్లోకి వెళ్లిన తర్వాత ఈ నదిని మరో పేరుతో పిలుస్తారు. గంగా నదికి బంగ్లాదేశ్లో ఉపయోగించే ఆ పేరు ఏంటి? అది ఎక్కడి నుంచి మొదలవుతుంది? ఎక్కడ ఇతర ప్రధాన నదులతో కలుస్తుంది? అనే విషయాలు ఆసక్తికర విషయాలు తెలుసుకుందాం….
గంగా నది బంగ్లాదేశ్లోకి ప్రవేశించిన తర్వాత పద్మా నదిగా పిలుస్తారు. భారత్-బంగ్లాదేశ్ అంతర్జాతీయ సరిహద్దును దాటిన అనంతరం ప్రధాన నదీ ప్రవాహానికి బంగ్లాదేశ్లో పద్మా అనే పేరు విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే పేరు మారినంత మాత్రాన అది పూర్తిగా వేరే నది అని అర్థం కాదు. భారత్లో గంగా పేరుతో ప్రవహించే అదే ప్రధాన నదీ వ్యవస్థ బంగ్లాదేశ్లోని ఈ ప్రాంతంలో పద్మా పేరుతో కొనసాగుతుంది. అక్కడి భౌగోళిక పరిస్థితులు, సంప్రదాయ వినియోగం కారణంగా నదిలోని వివిధ భాగాలకు వేర్వేరు పేర్లు ఉన్నాయి.
గంగా నది భారత్లోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం మీదుగా ప్రవహించి బంగ్లాదేశ్లోకి ప్రవేశిస్తుంది. అంతర్జాతీయ సరిహద్దును దాటిన తర్వాత దానిని సాధారణంగా పద్మా నదిగా వ్యవహరిస్తారు. అనంతరం ఈ నది బంగ్లాదేశ్ మధ్య ప్రాంతాల గుండా ప్రవహిస్తూ ఇతర ప్రధాన నదులతో అనుసంధానమవుతుంది. ఈ క్రమంలో బంగ్లాదేశ్ భౌగోళిక స్వరూపంలో పద్మా నది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
బంగ్లాదేశ్లో పద్మా నది తర్వాత జమునా నదితో కలుస్తుంది. బంగ్లాదేశ్లో బ్రహ్మపుత్ర నదికి ప్రధాన ప్రవాహ మార్గాన్ని జమునా అని పిలుస్తారు. గంగా బంగ్లాదేశ్లోకి వచ్చిన తర్వాత పద్మాగా మారి, ఆ తర్వాత జమునాతో సంగమిస్తుంది. ఈ రెండు నదుల నీరు కలిసి ముందుకు సాగుతూ మెఘనా నదీ వ్యవస్థతో అనుసంధానమవుతుంది.
పద్మా, జమునా నదులు కలిసిన తర్వాత ఏర్పడే ప్రవాహం చివరకు మెఘనా వైపు కొనసాగుతుంది. అనంతరం పద్మా, మెఘనా నదుల జలాలు కలిసిన నదీ వ్యవస్థ బంగాళాఖాతం వైపు ప్రవహిస్తుంది. ఈ ప్రాంతం ప్రపంచంలోని అత్యంత విస్తారమైన నదీ డెల్టా వ్యవస్థల్లో ఒకటైన గంగా-బ్రహ్మపుత్ర-మెఘనా నదీ వ్యవస్థలో భాగంగా ఉంటుంది.
బంగ్లాదేశ్లో పద్మా నదికి భౌగోళికంగానే కాకుండా వ్యవసాయం, రవాణా, ఆర్థిక రంగాల్లోనూ ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. ఈ నది దేశం గుండా భారీ స్థాయిలో నీరు, అవక్షేపాలను తీసుకెళ్తుంది. అందువల్ల వ్యవసాయ భూములు, నదీ రవాణా, స్థానిక ఆర్థిక కార్యకలాపాలపై పద్మా నది ప్రభావం గణనీయంగా ఉంటుంది. మొత్తంగా చూస్తే భారత్లో గంగా, బంగ్లాదేశ్లో పద్మా అనే పేర్లతో పిలువబడుతున్నప్పటికీ, ఇవి ఒకే ప్రధాన నదీ వ్యవస్థలోని భిన్న ప్రవాహ ప్రాంతాలకు ఉపయోగించే పేర్లు.
