రైతులకు ప్రత్యేకమైన డిజిటల్ గుర్తింపును అందించడమే రైతు ఐడీ ప్రధాన ఉద్దేశం. దీని ద్వారా ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలు, బ్యాంకు రుణాలు, పంటల బీమా, ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో అందించే పరిహారం వంటి ప్రయోజనాలను అర్హులైన రైతులకు మరింత సులభంగా చేరవేయవచ్చు. వివిధ పథకాల కోసం రైతులు పదేపదే ఒకే పత్రాలను సమర్పించాల్సిన అవసరాన్ని తగ్గించడం, ధృవీకరణ ప్రక్రియను సులభతరం చేయడం ఈ వ్యవస్థ లక్ష్యాలు. దీనివల్ల రైతుల సమయం, ఖర్చు ఆదా కావడంతోపాటు ప్రభుత్వ సేవల పంపిణీలో పారదర్శకత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
రైతు ఐడీ వల్ల బ్యాంకు రుణాలు, కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డు వంటి సేవలను పొందే ప్రక్రియ మరింత సులభతరం కావచ్చు. గతంలో రుణాల కోసం రైతులు వివిధ పత్రాలను పలుమార్లు సమర్పించాల్సి వచ్చేది. డిజిటల్ గుర్తింపు, ధృవీకరించిన రైతు వివరాలు అందుబాటులో ఉండటం వల్ల అవసరమైన సమాచారాన్ని పరిశీలించడం సులభమవుతుంది. అయితే, రుణాల మంజూరు మాత్రం సంబంధిత బ్యాంకు నిబంధనలు, అర్హతల ఆధారంగా జరుగుతుంది.
ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన కింద పంటల బీమా ప్రయోజనాలు పొందడంలోనూ ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుంది. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, ఇతర కారణాలతో పంట నష్టం జరిగినప్పుడు రైతుల వివరాలను ధృవీకరించడం, పరిహారం పంపిణీ ప్రక్రియను నిర్వహించడం సులభమవుతుంది. అర్హతలు, నష్టం అంచనా, పథకం నిబంధనలకు అనుగుణంగా పరిహారం అందించేందుకు డిజిటల్ సమాచారం తోడ్పడుతుంది. అలాగే వరదలు, కరువు వంటి విపత్తుల సమయంలో ప్రభుత్వ సహాయం అర్హులైన రైతులకు త్వరగా చేరేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. కనీస మద్దతు ధర (MSP) కింద పంటల కొనుగోలు ప్రక్రియలోనూ రైతు ఐడీ ఉపయోగపడుతుంది. రైతుల గుర్తింపును ధృవీకరించడం, వారి వివరాలను నమోదు చేయడం సులభమవుతుంది. దీనివల్ల కొనుగోలు ప్రక్రియలో పారదర్శకత పెరగడంతోపాటు, అర్హులైన రైతులకు ప్రభుత్వ కొనుగోలు సేవలు అందించేందుకు సహాయపడుతుంది.
2024 సెప్టెంబర్ 2న కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించిన డిజిటల్ అగ్రికల్చర్ మిషన్ కింద రైతులకు సంబంధించిన డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా రూపొందిస్తున్న డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (DPI) ద్వారా వ్యవసాయ సేవలను ఒక వ్యవస్థతో అనుసంధానించే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. రైతు ఐడీ ఆధారిత సేవల ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా 6 కోట్లకు పైగా రైతులు ఇప్పటికే వివిధ పథకాల కింద ప్రత్యక్ష ప్రయోజనాలు పొందినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.
ధృవీకరించిన రైతుల సమాచారాన్ని ప్రభుత్వ పథకాలతో అనుసంధానించడం వల్ల అర్హులను గుర్తించడం సులభమవుతుంది. నకిలీ వివరాలు, పునరావృత నమోదులను గుర్తించడంలోనూ ఈ వ్యవస్థ సహాయపడవచ్చు. అంతేకాకుండా, ప్రభుత్వ శాఖల మధ్య సమాచార మార్పిడి మెరుగుపడటంతో పథకాల అమలు, పర్యవేక్షణ మరింత సమర్థంగా నిర్వహించేందుకు వీలవుతుంది.
11 కోట్ల రైతు ఐడీల లక్ష్యాన్ని నిర్ణీత గడువుకు ముందే చేరుకోవడంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సమన్వయం కీలకంగా నిలిచిందని శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ పేర్కొన్నారు. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల అధికారులు, జిల్లా స్థాయి బృందాలు, గ్రామాల్లో పనిచేస్తున్న క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది చేసిన కృషిని ఆయన అభినందించారు. రైతుల వివరాల నమోదు, ధృవీకరణ వంటి పనులను వేగంగా పూర్తి చేయడంలో వీరి భాగస్వామ్యం ముఖ్యమైనదని తెలిపారు. కౌలు రైతులు, వాస్తవంగా సాగు చేస్తున్న రైతులను కూడా వర్తించే నిబంధనలకు అనుగుణంగా డిజిటల్ వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడానికి రాష్ట్రాలు చర్యలు చేపడుతున్నాయి. ప్రభుత్వ పథకాల ప్రయోజనాలు అర్హులైన రైతులందరికీ చేరాలంటే వారి వివరాలు సరిగ్గా నమోదు కావడం అవసరం. అందుకే రైతు రిజిస్ట్రీని విస్తరించడంతోపాటు, అర్హులైన వారు ఈ వ్యవస్థలో నమోదు అయ్యేలా చూడటంపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది.
రైతు ఐడీ అనేది కేవలం ఒక డిజిటల్ గుర్తింపు మాత్రమే కాదు. వ్యవసాయ సేవలను మరింత పారదర్శకంగా, జవాబుదారీతనంతో అందించేందుకు ఉపయోగపడే వ్యవస్థగా ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. రైతులకు సంబంధించిన ధృవీకరించిన సమాచారం అందుబాటులో ఉంటే పథకాల అమలు, లబ్ధిదారుల గుర్తింపు, ప్రభుత్వ సహాయం పంపిణీ వంటి పనులను సమర్థంగా నిర్వహించవచ్చు.
