Last Updated:
మీ ఫోన్‌కు సేవ్ చేయని నంబర్‌ నుంచి కాల్ వచ్చినప్పుడు అవతలి వ్యక్తి ఎవరో తెలుసుకోవడానికి ఇప్పటివరకు ప్రత్యేక యాప్‌లను ఆశ్రయిస్తున్నారా? అయితే త్వరలో ఈ పరిస్థితి మారే అవకాశం ఉంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న కొత్త నిర్ణయంతో మొబైల్ తెరపై నంబర్‌తో పాటు కాలర్‌ పేరు కూడా కనిపించనుంది. ఈ విధానంలో మీ గోప్యతకు ఎలాంటి రక్షణ ఉంటుందో తెలుసుకోవాలంటే పూర్తి వివరాలు చదవండి.
తెలియని మొబైల్ నంబర్ల నుంచి ఫోన్‌ వచ్చినప్పుడు అవతలి వ్యక్తి ఎవరో తెలుసుకోవడం చాలామందికి కష్టంగా ఉంటుంది. ఇలాంటి సమస్యను తగ్గించే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. 2026 నవంబర్ 1 నుంచి కాలింగ్ నేమ్ ప్రజెంటేషన్‌ (CNAP) సేవను అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని టెలికాం సంస్థలను ఆదేశించింది. ఈ విధానం అమల్లోకి వస్తే ఫోన్‌ వచ్చినప్పుడు మొబైల్ నంబర్‌తో పాటు, ఆ నంబర్‌ నమోదు చేసుకున్న వ్యక్తి పేరు కూడా తెరపై కనిపిస్తుంది.
టెలికమ్యూనికేషన్ల శాఖ (DoT) ఆదేశాల ప్రకారం, 4జీ, 5జీ వంటి ఆధునిక నెట్‌వర్క్‌లను ఉపయోగించే వినియోగదారులకు ఈ సేవను ముందుగానే అందుబాటులో ఉంచాలి. ప్రస్తుతం తెలియని నంబర్ల వివరాలు తెలుసుకోవడానికి చాలామంది ట్రూకాలర్‌ వంటి ప్రత్యేక యాప్‌లపై ఆధారపడుతున్నారు. CNAP అందుబాటులోకి వస్తే టెలికాం నెట్‌వర్క్‌ ద్వారానే కాలర్‌ వివరాలను గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ప్రారంభంలో 2జీ, 3జీ నెట్‌వర్క్‌లు, ల్యాండ్‌లైన్‌ సేవల్లో ఈ విధానాన్ని అమలు చేసే అంశాన్ని ప్రభుత్వం విడిగా పరిశీలించనుంది.
ఫోన్‌లో ఇప్పటికే భద్రపరిచిన నంబర్‌ నుంచి కాల్ వస్తే, వినియోగదారులు తమ పరిచయాల జాబితాలోని వివరాల ఆధారంగా కాలర్‌ను గుర్తించవచ్చు. సేవ్ చేయని నంబర్ల నుంచి కాల్ వచ్చినప్పుడు మాత్రం సంబంధిత టెలికాం సంస్థ వద్ద నమోదైన చందాదారుడి పేరును వ్యవస్థ సేకరించి చూపిస్తుంది. ఈ విధానం సక్రమంగా పనిచేయాలంటే మొబైల్ నంబర్లకు సంబంధించిన పేర్లతో టెలికాం సంస్థలు ప్రత్యేక సమాచార నిధులను నిర్వహించాలి. విదేశాల నుంచి వచ్చే కాల్స్‌ మాత్రం తెరపై ‘ఇంటర్నేషనల్ కాల్’గా కనిపిస్తాయి.
వినియోగదారుల వ్యక్తిగత వివరాల విషయంలోనూ కొన్ని నిబంధనలు ఉన్నాయి. కాల్ ముగిసిన తర్వాత CNAP ద్వారా పొందిన పేరును టెలికాం సంస్థలు భద్రపరచకూడదని DoT స్పష్టం చేసింది. అలాగే తమ నంబర్‌ వివరాలు ఇతరులకు కనిపించకుండా ఉండేందుకు కాలింగ్ లైన్‌ ఐడెంటిఫికేషన్‌ రిస్ట్రిక్షన్‌ (CLIR) సేవను ఉపయోగించేవారికి ఈ పేరు ప్రదర్శన వర్తించదు.
CNAP అందుబాటులోకి వచ్చినంత మాత్రాన ట్రూకాలర్‌ వంటి యాప్‌ల అవసరం పూర్తిగా తొలగిపోదు. ట్రూకాలర్‌ సీఈఓ రిషిత్‌ ఝుంఝున్‌వాలా మాట్లాడుతూ, ఒక సిమ్‌ను కుటుంబ సభ్యులు లేదా ఉద్యోగులు కలిసి ఉపయోగించే సందర్భాలు ఉంటాయని తెలిపారు. అందువల్ల నమోదైన పేరు మాత్రమే చూస్తే ఫోన్‌ చేస్తున్న అసలు వ్యక్తి ఎవరో ఎప్పుడూ నిర్ధారించలేమన్నారు. కాలర్‌ వృత్తి, పనిచేసే సంస్థ, ఇతర వినియోగదారుల అభిప్రాయాలు వంటి వివరాలు కూడా తమ సేవలో ఉపయోగపడతాయని పేర్కొన్నారు. ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని స్వాగతిస్తూ, మొబైల్ సమాచారంలో పారదర్శకత పెంచేందుకు CNAP తోడ్పడుతుందని తెలిపారు.
టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ TRAI నిబంధనల ప్రకారం, బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు, బీమా సంస్థలు, ప్రభుత్వ విభాగాలు సేవలకు సంబంధించి ఉపయోగించే 1600 సిరీస్‌ నంబర్ల కాల్స్‌ను కాలర్‌ గుర్తింపు యాప్‌లు స్పామ్‌గా గుర్తించడం లేదా నిరోధించడం చేయకూడదు. ప్రచార కాల్స్‌ కోసం నమోదైన టెలిమార్కెటర్లు ఉపయోగించే 140 సిరీస్‌ నంబర్లకు కూడా ప్రత్యేక నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఇలాంటి కాల్స్‌ను పరిమితం చేయాలనుకునేవారు డూ నాట్ డిస్టర్బ్‌ (DND) సేవలో నమోదు చేసుకోవచ్చు. బ్యాంకింగ్‌ హెచ్చరికలు, ఓటీపీలు, మోసాలపై సమాచారం వంటి ముఖ్యమైన కాల్స్‌ అందకుండా పోకూడదన్నది ఈ నిబంధనల ఉద్దేశం.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది: తెరపై పేరు కనిపించినంత మాత్రాన ఆ కాల్ నమ్మదగినదని భావించకూడదు. CNAP నమోదైన చందాదారుడి పేరును చూపిస్తుంది కానీ, కాల్ స్పామ్‌ లేదా మోసపూరితమైనదో కాదో స్వయంగా నిర్ధారించదు.
