Last Updated:
PM-AJAY Adarsh Gram Scheme: దేశవ్యాప్తంగా గ్రామాల సమగ్ర అభివృద్ధికి కేంద్ర ప్రభుత్వం మాస్టర్ ప్లాన్ అమలు చేస్తోంది. విద్య, ఆరోగ్యం, తాగునీరు, రోడ్లు, ఉపాధి వంటి కీలక రంగాల్లో మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపర్చే లక్ష్యంతో వేల గ్రామాలను ఎంపిక చేసి అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను వేగవంతం చేస్తోంది. ఇందులో తెలంగాణకు చెందిన 435 గ్రామాలు కూడా చోటు దక్కించుకున్నాయి.
షెడ్యూల్డ్ కులాల (SC) సామాజిక, ఆర్థిక అభివృద్ధిని మరింత వేగవంతం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రధాన మంత్రి అనుసూచిత్ జాతి అభ్యుదయ యోజన (PM-AJAY)లో భాగంగా ‘ఆదర్శ గ్రామం’ (Adarsh Gram) కార్యక్రమాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఈ పథకం ద్వారా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సంక్షేమ పథకాలను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చి, గ్రామాల్లో ఉన్న అభివృద్ధి లోపాలను గుర్తించి వాటిని దశలవారీగా పరిష్కరించడం ప్రధాన లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ముఖ్యంగా విద్య, ఆరోగ్యం, మౌలిక సదుపాయాలు, ఉపాధి, తాగునీరు, పారిశుధ్యం వంటి కీలక రంగాల్లో గ్రామాలను సమగ్రంగా అభివృద్ధి చేయడంపై ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తోంది.
ఈ వివరాలను కేంద్ర సామాజిక న్యాయం, సాధికారత శాఖ సహాయ మంత్రి రాందాస్ అథవాలే రాజ్యసభలో సభ్యుడు అనిల్ కుమార్ యాదవ్ మందడి అడిగిన ప్రశ్నకు లిఖితపూర్వక సమాధానంగా వెల్లడించారు. మంత్రి ఇచ్చిన సమాచారం ప్రకారం, PM-AJAYలోని ఆదర్శ గ్రామం విభాగం కింద దేశవ్యాప్తంగా మొత్తం 47,328 గ్రామాలను ఎంపిక చేశారు. వీటిలో తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన 435 గ్రామాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ గ్రామాల్లో వివిధ అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తూ, సామాజిక-ఆర్థిక పరిస్థితులను మెరుగుపరిచేందుకు చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఈ పథకం కేవలం ఒకటి లేదా రెండు రంగాలకే పరిమితం కాకుండా, విద్యతో పాటు మొత్తం 10 కీలక రంగాల్లోని 50 సామాజిక-ఆర్థిక సూచికలను ఆధారంగా తీసుకుని గ్రామాల అభివృద్ధిని అంచనా వేస్తుంది. మొదట ప్రతి గ్రామంలో ప్రత్యేకంగా నీడ్స్ అసెస్మెంట్ సర్వే (Needs Assessment Survey) నిర్వహించి, అక్కడి ప్రజల అవసరాలు, మౌలిక వసతుల స్థితి, అభివృద్ధి లోపాలను గుర్తిస్తారు. అనంతరం కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల వివిధ పథకాలను అనుసంధానం చేసి ఆ లోటుపాట్లను భర్తీ చేసేలా చర్యలు చేపడతారు. అవసరమైన చోట PM-AJAY నిధులతో ప్రత్యేక అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు కూడా అమలు చేస్తారు.
గ్రామాల్లో జరుగుతున్న అభివృద్ధి పనుల పురోగతిని నిరంతరం పర్యవేక్షించేందుకు ప్రత్యేక వ్యవస్థను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సాధించిన పురోగతిని PMAGY పోర్టల్లో క్రమం తప్పకుండా నమోదు చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం సూచించింది. దీని ద్వారా ప్రతి గ్రామంలో ఏ పనులు పూర్తయ్యాయి, ఇంకా ఏ పనులు మిగిలి ఉన్నాయి, ఎంతమంది లబ్ధిదారులు ప్రయోజనం పొందారు వంటి వివరాలను పారదర్శకంగా పర్యవేక్షించే అవకాశం ఉంటుంది.
మంత్రి వెల్లడించిన గణాంకాల ప్రకారం, దేశవ్యాప్తంగా ఈ పథకం కింద ఇప్పటివరకు 3,28,131 అభివృద్ధి పనులను గుర్తించారు. అలాగే 1,10,51,213 మంది లబ్ధిదారులను గుర్తించారు. వీటిలో ఇప్పటికే 46,642 అభివృద్ధి పనులు పూర్తి కాగా, 47,59,399 మంది లబ్ధిదారులు వివిధ ప్రభుత్వ పథకాల ద్వారా ప్రత్యక్ష ప్రయోజనాలు పొందినట్లు తెలిపారు. ఈ గణాంకాలు గ్రామీణ అభివృద్ధి దిశగా పథకం అమలు వేగంగా కొనసాగుతోందని సూచిస్తున్నాయి.
తెలంగాణలో కూడా ఈ పథకం కింద విద్యా రంగానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. రాష్ట్రంలో 3,529 మంది లబ్ధిదారులను విద్యా రంగంలో గుర్తించగా, వారిలో 472 మంది ఇప్పటికే ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలను పొందినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. రానున్న రోజుల్లో మిగిలిన అర్హులైన లబ్ధిదారులను కూడా వివిధ సంక్షేమ పథకాల పరిధిలోకి తీసుకురావడానికి చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి.
రాజ్యసభలో థర్డ్-పార్టీ ఆడిట్కు సంబంధించిన ప్రశ్నకు సమాధానమిస్తూ మంత్రి మరో ముఖ్యమైన అంశాన్ని వెల్లడించారు. PM-AJAY ఆదర్శ గ్రామం కార్యక్రమం కింద ఒక గ్రామాన్ని “ఆదర్శ గ్రామం”గా ప్రకటించే ముందు, ఆ గ్రామం చేసిన స్వయం-ధృవీకరణ (Self Declaration)ను రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల పరిపాలనలు తప్పనిసరిగా ధృవీకరించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. దీని ద్వారా పథకం అమలులో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం పెరగడంతో పాటు నిజంగా అన్ని ప్రమాణాలను పూర్తి చేసిన గ్రామాలకే ఆదర్శ గ్రామ హోదా లభించేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. PM-AJAYలోని ఆదర్శ గ్రామం కార్యక్రమం ద్వారా షెడ్యూల్డ్ కులాల అధిక జనాభా ఉన్న గ్రామాల్లో సమగ్ర అభివృద్ధిని సాధించడం, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలు ప్రతి అర్హుడికీ చేరేలా చూడడం, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడం కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యంగా కొనసాగుతోంది.
Hyderabad,Telangana
