గత అనుభవాలనూ, పథకం అమలులో ఎదురైన సవాళ్లనూ దృష్టిలో ఉంచుకుని, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ పథకాన్ని మరింత మెరుగుపరిచి ‘ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన-అర్బన్’ రెండవ దశను అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా ప్రారంభించింది. కేంద్ర గృహ నిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA) విడుదల చేసిన అధికారిక నివేదికల ప్రకారం, ఈ కొత్త స్కీమ్ సెప్టెంబర్ 1, 2024 నుంచి దేశవ్యాప్తంగా అమలులోకి వచ్చింది. రాబోయే ఐదేళ్ల కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా అదనంగా ఒక కోటి మంది అర్హులైన లబ్ధిదారులకు ఈ ‘హౌసింగ్ ఫర్ ఆల్’ మిషన్ ద్వారా ప్రయోజనం చేకూర్చాలని ప్రభుత్వం దృఢమైన లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీని ద్వారా పట్టణ ప్రాంతాల్లోని లక్షల మంది నిరుపేద కుటుంబాలకు అదనపు గృహ వసతి లభిస్తుందని ప్రభుత్వం తెలిపింది.
ఈ కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన పథకం ప్రధానంగా నాలుగు విభిన్న విభాగాల ద్వారా సమర్థంగా అమలు అవుతోందని MoHUA మార్గదర్శకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇందులో మొదటిది బెనిఫిషియరీ లెడ్ కన్స్ట్రక్షన్.. అంటే లబ్ధిదారుల నేతృత్వంలోని నిర్మాణం. రెండవది అఫర్డబుల్ హౌసింగ్ ఇన్ పార్ట్నర్షిప్.. అంటే ప్రైవేట్ లేదా ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యంతో సరసమైన గృహాలు నిర్మించడం. మూడవది అఫర్డబుల్ రెంటల్ హౌసింగ్.. అంటే వలస కార్మికుల కోసం సరసమైన అద్దె గృహాలు. చివరగా నాలుగవది ఇంట్రెస్ట్ సబ్సిడీ స్కీమ్.. అంటే గృహ రుణాలపై వడ్డీ రాయితీ పథకం. ఈ నాలుగు పటిష్టమైన విధానాల ద్వారా వివిధ వర్గాల ప్రజల ఆర్థిక అవసరాలకు అనుగుణంగా గృహాలను వేగంగా సమకూర్చడం జరుగుతుందని మంత్రిత్వ శాఖ వివరించింది.
దేశవ్యాప్తంగా ఈ పథకం కింద సాధించిన అభివృద్ధి అద్భుతంగా ఉందని తాజా ప్రభుత్వ రికార్డులు వెల్లడిస్తున్నాయి. రాజ్యసభలో సమర్పించిన అధికారిక గణాంకాల ఆధారంగా, జూలై 13, 2026 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా మొత్తం 127.68 లక్షల ఇళ్లను కేంద్ర ప్రభుత్వం మంజూరు చేసింది. గమనించదగ్గ విషయం ఏమిటంటే, ఇందులో కొత్త దశ కింద మంజూరైన 16.20 లక్షల ఇళ్లు కూడా కలిసి ఉన్నాయి. మొత్తం మంజూరైన ఇళ్లలో 121.02 లక్షల ఇళ్ల నిర్మాణ పనులు ఇప్పటికే విజయవంతంగా ప్రారంభం కాగా, సుమారు 99.07 లక్షల ఇళ్ల నిర్మాణాలు పూర్తిగా పూర్తయి ఆయా లబ్ధిదారులకు వాటిని అప్పగించామని మంత్రిత్వ శాఖ రికార్డులు తెలిపాయి.
ఈ ప్రతిష్టాత్మక పథకం పూర్తిగా లబ్ధిదారుల డిమాండ్ ఆధారితమైనదని కేంద్ర గృహ నిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA) పదేపదే స్పష్టం చేసింది. పథకం కింద అర్హులైన లబ్ధిదారుల ఎంపిక, ప్రాజెక్టుల డిమాండ్ అంచనా, ప్రణాళికల రూపకల్పన వంటివి పూర్తిగా ఆయా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రభుత్వాల బాధ్యత మాత్రమే. ఇళ్ల నిర్మాణం పూర్తి కావడానికి ప్రాజెక్టును బట్టి సాధారణంగా పన్నెండు నుండి ముప్పై ఆరు నెలల వరకు సమయం పడుతుంది. అయితే భూమికి సంబంధించిన ఆటంకాలు లేకపోవడం, చట్టపరమైన అనుమతులు సకాలంలో రావడం, లబ్ధిదారులు తమ వంతు నిధులను వేగంగా సమకూర్చుకోవడం వంటి అనేక కీలక అంశాలపై ఈ నిర్మాణ కాలవ్యవధి ఆధారపడి ఉంటుందని రాజ్యసభ పత్రాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
ఈ స్కీమ్ కింద నిర్మించే ఇళ్లు కేవలం నాలుగు గోడలకే పరిమితం కాకుండా, మెరుగైన జీవన ప్రమాణాలను అందించేలా రూపొందించింది కేంద్రం. అధికారిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం, ఈ ఇళ్లు నిర్ణీత సాంకేతిక, నాణ్యతా ప్రమాణాలు, స్థానిక భవన నిర్మాణ నిబంధనలకు కచ్చితంగా అనుగుణంగా ఉండాలి. అంతేకాకుండా, తాగునీటి సరఫరా, పారిశుధ్యం, నిరంతర విద్యుత్ కనెక్షన్, మెరుగైన రోడ్డు సదుపాయం వంటి కనీస మౌలిక వసతులను తప్పనిసరిగా అందించాలని MoHUA తెలిపింది. ఈ సదుపాయాలను కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఇతర అనుబంధ పథకాలతో సమర్థవంతంగా అనుసంధానం చేయడం ద్వారా లబ్ధిదారులకు కల్పిస్తున్నారు. నాణ్యతను కాపాడటానికి ప్రత్యేక తనిఖీ యంత్రాంగాలను సైతం ఏర్పాటు చేశారు.
పథకం అమలునూ, క్షేత్రస్థాయిలో ఇళ్ల నిర్మాణాల అభివృద్ధిని ఎప్పటికప్పుడు నిశితంగా పర్యవేక్షించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక పటిష్టమైన యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఇటీవల రాజ్యసభలో కేంద్ర గృహ నిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల శాఖ సహాయ మంత్రి తోఖన్ సాహు స్వయంగా ఇచ్చిన లిఖితపూర్వక సమాధానం ప్రకారం, వీడియో కాన్ఫరెన్స్లు, ఆకస్మిక క్షేత్ర స్థాయి సందర్శనల ద్వారా కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ నిరంతరం సమీక్షలు నిర్వహిస్తోంది. మంజూరైన ఇళ్ల నిర్మాణాలను మరింత వేగవంతం చేసి, ప్రాజెక్ట్ నివేదికల ప్రకారం నిర్ణీత గడువులోగా పూర్తి చేయాలని దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు కేంద్రం స్పష్టమైన సూచనలు, సలహాలు జారీ చేసినట్లు మంత్రి తోఖన్ సాహు తన సమాధానంలో సుదీర్ఘంగా వివరించారు.
