15.29 లక్షల స్పామ్ ఫిర్యాదులు
జులై నుంచి సెప్టెంబర్ మధ్య ట్రాయ్‌కు మొత్తం 15.29 లక్షల అనవసర కమర్షియల్ కాల్స్, మెసేజ్‌లకు సంబంధించిన ఫిర్యాదులు అందాయి. వీటిలో 7.23 లక్షల ఫిర్యాదులపై చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ఈ ఫిర్యాదులు అందిన సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా టెలికాం నెట్‌వర్క్‌ల నుంచి 714.01 బిలియన్ కాల్స్, 702.28 బిలియన్ ఎస్ఎంఎస్‌లు వెళ్లాయి. ప్రతి 10 లక్షల అవుట్‌గోయింగ్ కాల్స్‌లో సగటున 2.14 ఫిర్యాదులు నమోదైనట్లు ట్రాయ్ నివేదిక తెలిపింది.
స్పామ్ కాల్స్, మెసేజ్‌లపై ఫిర్యాదు చేయడానికి వినియోగదారులు ఎక్కువగా ట్రాయ్ డీఎన్‌డీ యాప్‌నే ఉపయోగిస్తున్నారు. ఈ త్రైమాసికంలో అందిన మొత్తం ఫిర్యాదుల్లో 14.21 లక్షలు, అంటే 92.9 శాతం ఫిర్యాదులు ఈ యాప్ ద్వారానే వచ్చాయి. సెప్టెంబర్ 30 నాటికి ఈ యాప్‌ను మొత్తం 42.36 లక్షల మంది డౌన్‌లోడ్ చేసుకున్నారు. స్పామ్‌ను గుర్తించేందుకు టెలికాం కంపెనీలు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ) ఆధారిత సిస్టమ్‌లను కూడా ఉపయోగిస్తున్నాయి. ఈ సిస్టమ్‌లు జులై-సెప్టెంబర్ మధ్య 19.9 బిలియన్ ఇన్‌కమింగ్ కాల్స్, ఎస్ఎంఎస్‌లను అనుమానాస్పద స్పామ్‌గా గుర్తించాయి. వీటిలో 18.28 బిలియన్ కాల్స్, 1.62 బిలియన్ ఎస్ఎంఎస్‌లు ఉన్నాయి. స్పామ్ పంపుతున్నట్లు అనుమానం ఉన్న సంస్థలకు టెలికాం కంపెనీలు 45.9 లక్షలకు పైగా హెచ్చరిక నోటిఫికేషన్లు పంపాయి. అలాగే 34,025 మంది అనుమానిత పంపేవారికి ఎలక్ట్రానిక్ నో యువర్ కస్టమర్ (ఈ-కేవైసీ) వెరిఫికేషన్ నిర్వహించాయి. కేవైసీ వెరిఫికేషన్‌లో విఫలమైన 9,977 కనెక్షన్లను డిస్‌కనెక్ట్ చేశాయి.
ప్రమోషనల్ కాల్స్‌కు ప్రత్యేక నంబర్లు
వినియోగదారులు ప్రమోషనల్ కాల్స్, సాధారణ సేవలకు సంబంధించిన కాల్స్ మధ్య తేడా గుర్తించేందుకు ట్రాయ్ ప్రత్యేక నంబరింగ్ సిరీస్‌లను తీసుకొచ్చింది. ప్రమోషనల్ కాల్స్ కోసం 140 సిరీస్‌ను కేటాయించింది. బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్, ఇన్సూరెన్స్ సంస్థలు చేసే సర్వీస్, లావాదేవీలకు సంబంధించిన కాల్స్ కోసం 1600 సిరీస్‌ను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. ప్రభుత్వ సంస్థలు ప్రజలకు చేసే కాల్స్ కూడా ఈ సిరీస్ పరిధిలోకి వస్తాయి. ఇక యుటిలిటీ సేవలు, లాజిస్టిక్స్, డెలివరీ కంపెనీలు చేసే సర్వీస్, లావాదేవీలకు సంబంధించిన కాల్స్ కోసం ప్రత్యేకంగా 1601 సిరీస్‌ను తీసుకొచ్చింది. ఈ సిరీస్‌ను ఆగస్టు 10న ప్రారంభించింది. 140 సిరీస్ ద్వారా 15.27 బిలియన్ ప్రమోషనల్ కాల్స్ వెళ్లాయి. వీటిలో వినియోగదారులు రిజిస్టర్ చేసుకున్న డూ నాట్ డిస్టర్బ్ (డీఎన్‌డీ) ప్రాధాన్యతలను పరిశీలించిన తర్వాత 1.70 బిలియన్ కాల్స్‌ను బ్లాక్ చేశారు. రిజిస్టర్డ్ టెలిమార్కెటర్లు 660.71 బిలియన్ కమర్షియల్ ఎస్ఎంఎస్‌లను పంపారు. వినియోగదారుల డీఎన్‌డీ ప్రాధాన్యతలను పరిశీలించిన తర్వాత 11.09 బిలియన్ ప్రమోషనల్ మెసేజ్‌లను కూడా బ్లాక్ చేశారు.
సెప్టెంబర్ 30 నాటికి దేశంలో 22.449 కోట్ల మంది మొబైల్ వినియోగదారులు తమ కాల్స్, మెసేజ్‌లకు సంబంధించిన ప్రాధాన్యతలను డీఎన్‌డీ రిజిస్ట్రీలో నమోదు చేసుకున్నారు. ఇది దేశంలోని మొత్తం 134.9 కోట్ల మంది మొబైల్ సబ్‌స్క్రైబర్లలో 16.64 శాతం మాత్రమే. మిగిలిన 112 కోట్ల మందికి పైగా వినియోగదారులు తమ ప్రాధాన్యతలను ఇంకా నమోదు చేసుకోలేదు. దీంతో రిజిస్టర్డ్ సంస్థలు, టెలిమార్కెటర్ల నుంచి వచ్చే కమర్షియల్ కాల్స్, మెసేజ్‌లు వీరికి చేరే అవకాశం ఉంది. డీఎన్‌డీ యాప్‌పై అవగాహన పెంచేందుకు ట్రాయ్ పలు కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. రేడియో, టీవీ, వార్తాపత్రికలు, సోషల్ మీడియా ద్వారా ప్రచారం నిర్వహించింది. ఈ త్రైమాసికంలో 322 ప్రత్యక్ష వినియోగదారుల అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. వీటిలో దాదాపు 31,000 మంది పాల్గొన్నారు. అంతేకాదు, డీఎన్‌డీ యాప్ గురించి ప్రజలకు తెలియజేసేందుకు 3 బిలియన్లకు పైగా ఎస్ఎంఎస్‌లను కూడా పంపించింది.
మొత్తంగా చూస్తే స్పామ్ కాల్స్, మెసేజ్‌లను అరికట్టేందుకు ట్రాయ్ కఠిన చర్యలు తీసుకుంటోంది. అయితే దేశంలోని మొబైల్ వినియోగదారుల్లో ఇప్పటికీ చాలామంది డీఎన్‌డీ రిజిస్ట్రీలో తమ ప్రాధాన్యతలను నమోదు చేసుకోలేదు. స్పామ్ కాల్స్, ప్రమోషనల్ మెసేజ్‌లను తగ్గించుకోవాలనుకునే వారు డీఎన్‌డీ యాప్‌ను ఉపయోగించి ఫిర్యాదులు చేయవచ్చని ఈ నివేదిక ద్వారా తెలుస్తోంది. ఈ త్రైమాసికానికి సంబంధించిన చర్యలు, గణాంకాలను టెలికాం సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు అందించిన సమాచారం ఆధారంగా ట్రాయ్ రూపొందించింది.
