Last Updated:
స్పామ్ కాల్స్, టెలిమార్కెటింగ్ కాల్స్‌తో విసిగిపోతున్న మొబైల్ వినియోగదారులకు కీలక అప్‌డేట్. టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (TRAI) స్పామర్లపై మరింత కఠిన చర్యలకు వీలు కల్పించే కొత్త నిబంధనలను నోటిఫై చేసింది. ఇకపై వినియోగదారులు ప్రత్యేకంగా ఫిర్యాదు చేయకపోయినా, AI లేదా మెషిన్ లెర్నింగ్ ఆధారిత వ్యవస్థలు గుర్తించిన అనుమానిత స్పామర్లపై టెలికాం ఆపరేటర్లు చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
స్పామ్ కాల్స్, గుర్తు తెలియని వ్యక్తుల నుండి వచ్చే విసుగు పుట్టించే ఫోన్ కాల్స్‌కు శాశ్వత చెక్ పెట్టేందుకు టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (TRAI) అత్యంత కఠినమైన నిర్ణయం తీసుకుంది. సాధారణ వినియోగదారులు ప్రత్యేకంగా ఎలాంటి ఫిర్యాదులు దాఖలు చేయనవసరం లేకుండానే, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఆధారిత కాలర్ ఐడీ సిస్టమ్ ద్వారా గుర్తింపు పొందిన స్పామర్లు, నిబంధనలు ఉల్లంఘించే కాలర్లపై టెలికాం ఆపరేటర్లు నేరుగా చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశించింది. ఈ మేరకు ట్రాయ్ సోమవారం ఒక సమగ్ర నోటిఫికేషన్‌ను విడుదల చేసింది.
ట్రాయ్ విడుదల చేసిన ఈ నూతన మార్గదర్శకాలను “టెలికాం కమర్షియల్ కమ్యూనికేషన్స్ కస్టమర్ ప్రిఫరెన్స్ (మూడో సవరణ) నిబంధనలు, 2026 (05 ఆఫ్ 2026)” పేరుతో అధికారికంగా నోటిఫై చేశారు. ఈ కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, కేవైసీ (KYC) ప్రక్రియను దుర్వినియోగం చేసినవారిపై, కనెక్షన్ నిబంధనలను ఉల్లంఘించినవారిపై మరియు గుర్తింపును మార్చి ఫోన్ సంకేతాలను మార్చే (Voice/CLI distortion) వారిపై టెలికాం సంస్థలు కఠిన చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, తీవ్రమైన నేరాలకు పాల్పడే కాలర్లపై చట్ట అమలు సంస్థలకు (లా ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ ఏజెన్సీలకు) ఫిర్యాదు చేసేందుకు కూడా ఇది వీలు కల్పిస్తుంది.
స్పామ్ కాల్స్‌ను సమర్థవంతంగా అరికట్టేందుకు అత్యంత వేగవంతమైన సమాచార మార్పిడి వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. ఏఐ (AI) లేదా మెషిన్ లెర్నింగ్ ఆధారిత వ్యవస్థల ద్వారా ఏదైనా ఇన్‌కమింగ్ కాల్ “అనుమానిత స్పామ్” (Suspected Spam) గా గుర్తించబడితే, ఆ సమాచారాన్ని సేకరించిన రెండు గంటల వ్యవధిలోనే ప్రాథమిక యాక్సెస్ ప్రొవైడర్లు (OAP) అని పిలిచే ఆయా నెట్‌వర్క్ ఆపరేటర్లకు పంపాల్సి ఉంటుంది. ఈ వివరాలను అందుకున్న ఆపరేటర్లు ఒక పనిదినం లోపల ఆ కాల్స్ చేసిన వ్యక్తి యొక్క ప్రత్యేక కేవైసీ ఐడెంటిఫైయర్లను గుర్తించి, ఆ సమాచారాన్ని ఇతర టెలికాం ఆపరేటర్లతో పంచుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ప్రతిపాదిత కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, ప్రతి టెలికాం ఆపరేటర్ తమ నెట్‌వర్క్‌లో గత 10 రోజుల డేటాను నిరంతరం తనిఖీ చేయాల్సి ఉంటుంది. సదరు అనుమానిత స్పామర్‌కు సంబంధించిన ఇతర కనెక్షన్లు తమ వద్ద ఉన్నాయో లేదో ఒక్క రోజులోనే వారు నిర్ధారించుకోవాలి. గత పది రోజుల వ్యవధిలో సదరు పంపినవారికి చెందిన ఐదు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలింగ్ లైన్ ఐడెంటిఫికేషన్లు (CLI) గుర్తించబడితే, సంబంధిత టెలికాం ఆపరేటర్లందరూ ఏకమై ఆ వ్యక్తి లేదా సంస్థపై ఉమ్మడి చర్యలకు పూనుకుంటారు.
ఏఐ వ్యవస్థ ద్వారా నమోదు చేయబడిన మొదటి ఉల్లంఘనకు గాను టెలికాం కంపెనీలు కఠినమైన శిక్షను విధించనున్నాయి. బాధ్యులైన పంపినవారికి కేటాయించబడిన అన్ని టెలికాం వనరుల అవుట్‌గోయింగ్ సేవలను అన్ని ఆపరేటర్లు కలిపి 15 రోజుల పాటు తక్షణమే రద్దు చేస్తారు. ఆ మిగిలిన కనెక్షన్లను స్పామ్ సందేశాలు పంపడానికి వాడారా లేదా అనే దానితో సంబంధం లేకుండా, ఆ వ్యక్తి లేదా సంస్థ పేరు మీద ఉన్న అన్ని అవుట్‌గోయింగ్ సేవలను నిలిపివేయడం ఈ నిబంధన యొక్క ప్రత్యేకత.
ఒకవేళ బాధ్యులు పదేపదే నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తే మరింత తీవ్రమైన పరిణామాలు ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. తదుపరి ఉల్లంఘనలు జరిగినప్పుడు సదరు పంపినవారికి చెందిన పిఆర్‌ఐ (PRI), ఎస్‌ఐపి (SIP) ట్రంకులు, సిమ్ కార్డులు వంటి అన్ని టెలికాం వనరులను ఒక సంవత్సరం పాటు పూర్తిస్థాయిలో డిస్‌కనెక్ట్ చేస్తారు. ఆ ఆపరేటర్లు ఆ వ్యక్తిని ఏడాది పాటు బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో ఉంచుతారు. ఈ కాలంలో ఏ టెలికాం ఆపరేటర్ కూడా వారికి కొత్త కనెక్షన్లు లేదా టెలికాం సేవలను అందించకూడదని స్పష్టం చేశారు.
అయితే ఈ కఠిన ఆంక్షల నడుమ మానవీయ మరియు అత్యవసర కోణాన్ని కూడా ట్రాయ్ పరిగణనలోకి తీసుకుంది. ఉల్లంఘనలకు పాల్పడిన వారి అవుట్‌గోయింగ్ సేవలు నిలిపివేయబడినప్పటికీ, వారి ఆధీనంలోని ఒక ఫోన్ నంబర్‌కు మాత్రం పరిమిత సేవలను అనుమతిస్తారు. కేవలం అధికారికంగా నోటిఫై చేయబడిన అత్యవసర సేవల నంబర్లకు (Emergency Outgoing Services) కాల్స్ చేయడానికి మాత్రమే ఆ కనెక్షన్‌కు మినహాయింపు లభిస్తుంది. ట్రూకాలర్, ఇతర కాల్ మేనేజ్‌మెంట్ యాప్‌ల వినియోగంపై కూడా నోటిఫికేషన్ కీలక స్పష్టతనిచ్చింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా అధికారిక సంస్థలు వాణిజ్య మరియు ప్రభుత్వ అవసరాల కోసం కేటాయించిన ‘160’ సిరీస్‌తో ప్రారంభమయ్యే నంబర్లను ఫిల్టర్ చేయడం, ట్యాగ్ చేయడం లేదా బ్లాక్ చేయడాన్ని ఈ యాప్‌లలో నిషేధించారు. వినియోగదారులకు కీలకమైన ప్రభుత్వ మరియు వాణిజ్య సమాచారం సకాలంలో అందాలనే ఉద్దేశంతో ఈ నిబంధన తెచ్చారు. అయితే, వినియోగదారులు తమ సొంత పరికరాలలో వ్యక్తిగత ప్రాధాన్యత ప్రకారం ఏ నంబర్‌నైనా బ్లాక్ చేసుకునే పూర్తి స్వేచ్ఛను కొనసాగించారు.
ఈ సవరించిన నిబంధనలలో టెలికాం సంస్థల మధ్య రుసుముల విధింపుతో పాటు వినియోగదారులకు డు-నాట్-డిస్టర్బ్ (DND) సేవలను సులభతరం చేసే చర్యలు కూడా ఉన్నాయి. అప్లికేషన్-టు-పర్సన్ (A2P) కాల్స్ కోసం టెర్మినేటింగ్ యాక్సెస్ ప్రొవైడర్లు ఒరిజినేటింగ్ ఆపరేటర్ల నుండి నిమిషానికి గరిష్టంగా ₹0.05 (ఐదు పైసలు) వరకు ఛార్జీ చేసేందుకు అనుమతించారు. ఇక టెలిమార్కెటింగ్ కాల్స్ పూర్తిగా ఆపివేయాలనుకునే వినియోగదారులు 1909 నంబర్‌కు ‘BLOCK PROMO’ అని మెసేజ్ పంపాల్సి ఉంటుంది. ఈ ‘BLOCK PROMO’ ఆప్షన్‌ను ఎంచుకోవడం ద్వారా ప్రమోషనల్ సమాచారంతో పాటు ప్రచార తరహా వాణిజ్య కాల్స్ నిలిచిపోతాయి. ప్రస్తుతం పూర్తిగా బ్లాక్ చేయబడిన ప్రాధాన్యత జాబితాలోని వినియోగదారులను రాబోయే 15 రోజుల్లోగా స్వయంచాలకంగా ఈ నూతన ‘BLOCK PROMO’ వర్గానికి మారుస్తారు. ట్రాయ్ విడుదల చేసిన ఈ సవరించిన నిబంధనలు నోటిఫికేషన్ వెలువడిన తేదీ నుండి 30 నుండి 90 రోజుల వ్యవధిలో వివిధ దశలలో దేశవ్యాప్తంగా అమలులోకి రానున్నాయి.
