ఆ ఇంటర్వ్యూ పూర్తి కథనం ఇక్కడ ఉంది:
రాహుల్ జోషి: సెక్రటరీ రూబియో, ‘నెట్‌వర్క్18’కు ప్రత్యేక ఇంటర్వ్యూ ఇచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. భారతదేశానికి మీకు స్వాగతం.
రూబియో: ధన్యవాదాలు.
రాహుల్ జోషి: మీరు భారతదేశానికి మంచి మిత్రుడిగా, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రముఖ నాయకుడిగా ఉన్నారు. గత కొన్ని నెలల్లోనే మీరు రెండోసారి భారత్‌కు వచ్చారు. గత పర్యటనలో ఢిల్లీ, ఆగ్రాలను సందర్శించారు. ఈసారి ఢిల్లీకి వెళ్లకుండా నేరుగా ముంబైకి వచ్చారు. అలాగే, జామ్‌నగర్‌కు కూడా వెళ్లనున్నారు. ఈ పర్యటన ప్రాముఖ్యత ఏమిటి? దీని ద్వారా మీరు ఏమి సాధించాలనుకుంటున్నారు?
రూబియో: భారతదేశం చాలా పెద్దది, కీలకమైన దేశం. ఏదైనా పెద్ద దేశాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే, దాని రాజధానిని సందర్శించడం మాత్రమే సరిపోదు. ఉదాహరణకు, అమెరికాలో ఏమి జరుగుతుందో తెలుసుకోవాలంటే కేవలం వాషింగ్టన్‌కు వెళితే సరిపోదు. దక్షిణ ప్రాంతాలు, పశ్చిమ తీర ప్రాంతాలతో పాటు న్యూయార్క్, చికాగో వంటి నగరాలను కూడా సందర్శించాలి. అదే విధంగా, నా పదవీకాలంలో భారతదేశంలోని ప్రతి ప్రాంతాన్ని సందర్శించడం లేదా అన్ని ప్రాంతాల గురించి పూర్తిగా తెలుసుకోవడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు. అయినప్పటికీ, ఇంతటి విస్తీర్ణం, ప్రాధాన్యత కలిగిన దేశాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూడటం, సాధ్యమైనంత ఎక్కువ విషయాలు తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యమని నేను భావిస్తున్నాను.
ముఖ్యంగా ముంబై విషయానికి వస్తే, ఇది భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు గుండెకాయ లాంటిది. అమెరికాలో పెట్టుబడులు పెడుతున్న, అమెరికాతో కలిసి వ్యాపార కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్న అనేక సంస్థలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. భవిష్యత్తులో మరిన్ని వాణిజ్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవాలని మేము భావిస్తున్న కంపెనీలు కూడా ఇక్కడే ఉన్నాయి. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముంబై అత్యంత కీలకమైన కేంద్రం. అందుకే ఇక్కడికి రావడం సరైన నిర్ణయమని భావించాను. భవిష్యత్తులో మరిన్ని పర్యటనలు చేపట్టి, భారతదేశాన్ని మరింత దగ్గరగా తెలుసుకోవాలని ఆశిస్తున్నాను.
ఈరోజు ఉదయం మా మీడియా ప్రతినిధులు మేము ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చామని అడిగారు. సాధారణంగా ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లాలని మీడియా మమ్మల్ని కోరుతుంటుందని, కానీ భారతదేశానికి రావాలని అంతగా అడగదని వారికి చెప్పాను. వాస్తవానికి, ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న సంబంధాల ప్రాధాన్యతను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, మేము భారత్‌కు మరింత తరచుగా రావాల్సిన అవసరం ఉందని నా అభిప్రాయం.
ఏదేమైనా, ప్రస్తుతం ఇక్కడ ఉండటం నాకు సంతోషంగా ఉంది. అమెరికా కాంగ్రెస్‌కు చెందిన ప్రతినిధి బృందం కూడా ఇక్కడ ఉండటం మంచి విషయం. గతంలో మా తరఫున అటార్నీ జనరల్, వాణిజ్య శాఖ మంత్రి వంటి పలువురు భారత్‌ను సందర్శించారు. భవిష్యత్తులో నేను కూడా మరోసారి ఇక్కడికి వస్తానని ఆశిస్తున్నాను.
రాహుల్ జోషి: మనం ప్రస్తుతం ముంబైలో ఉన్నాం. ఇది భారతదేశ వాణిజ్య రాజధాని. కాబట్టి నేరుగా అసలు విషయానికి వద్దాం. భారత్, అమెరికా మధ్య కుదరనున్న వాణిజ్య ఒప్పందం గురించి అడగాలనుకుంటున్నాను. ఈ ఒప్పందం చాలా దగ్గరగా ఉందని మీరు ఈరోజు చెప్పారు. అసలు ఎంత దగ్గరగా ఉంది?
రూబియో: గతంలో కూడా ఒప్పందం ఖరారుకు దగ్గరగా ఉందని అనిపించింది. అయితే, ఇలాంటి ఒప్పందాల విషయంలో ఏదైనా అధికారిక ప్రకటన చేయడానికి ముందు ప్రతి అంశంపై, ప్రతి చిన్న వివరంపై పూర్తి ఏకాభిప్రాయం ఉండటం చాలా ముఖ్యం. ఎందుకంటే, ఇంతటి కీలకమైన సంబంధానికి నష్టం కలిగించేలా ఒప్పందం ఖరారు కాకముందే ప్రకటన చేయడం సరైనది కాదు.
అయితే, ప్రస్తుతం ఈ ఒప్పందం చాలా దగ్గరగా ఉందని చెప్పవచ్చు. పరిష్కరించాల్సిన కొన్ని సాంకేతిక అంశాలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. ఇవి కూడా చాలా ముఖ్యమైనవి. ఎందుకంటే, ఒప్పందంలోని ప్రతి పదానికి ఇరు పక్షాలు ఒకే అర్థాన్ని అంగీకరించాలి. ప్రస్తుతం చర్చలు ఈ స్థాయికి చేరుకున్నాయి.
నేను స్వయంగా ఈ చర్చల్లో పాల్గొనడం లేదు. మా వాణిజ్య ప్రతినిధి (Trade Representative) ఈ ప్రక్రియను నిర్వహిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, చర్చల పురోగతిని నేను నిశితంగా గమనిస్తున్నాను. ఈ ఒప్పందం ఖరారు కావడానికి నెలల సమయం పట్టకుండా, కొన్ని వారాల్లోనే ప్రక్రియ పూర్తవుతుందని మేము ఆశిస్తున్నాము.
రాహుల్ జోషి: ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే భారత్‌కు మెరుగైన వాణిజ్య రేట్లు (better rates) లభించే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారా?
రూబియో: సహజంగానే, ఒక వాణిజ్య ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశం ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితుల కంటే మెరుగైన నిబంధనలను సాధించడమే. అయితే, అంతకంటే ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, మన వాణిజ్య సంబంధాలు దీర్ఘకాలం పాటు సుస్థిరంగా కొనసాగేందుకు అవసరమైన పరిస్థితులను కల్పించడం.
అమెరికా విదేశాంగ, వాణిజ్య విధానాలు ప్రతి దేశానికి సొంత జాతీయ ప్రయోజనాలు ఉంటాయనే వాస్తవాన్ని గుర్తించడం ఆధారంగా రూపొందుతాయి. భారత్ మాత్రమే కాకుండా, మాతో సంబంధాలు కలిగి ఉన్న ప్రతి దేశం కూడా తమకు ప్రయోజనకరమైన అంశాల కోసం పోరాడాలని, తమ ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవాలని మేము ఆశిస్తున్నాం. అదే విధంగా, మాకు ప్రయోజనకరమైన అంశాల కోసం మేము కూడా కృషి చేస్తాం.
అయితే, మనం మిత్రదేశాలుగా, భాగస్వాములుగా ఉన్నప్పుడు, ఇరు దేశాల మధ్య అనేక ఉమ్మడి అంశాలు ఉంటాయి. ఈ ఉమ్మడి ప్రయోజనాలే భిన్నాభిప్రాయాలను అధిగమించి, ఇరు పక్షాలకు మేలు చేసే పరిష్కారాలను కనుగొనేందుకు దోహదపడతాయి. భారత్‌తో లేదా మరే ఇతర దేశంతోనైనా కుదుర్చుకునే వాణిజ్య ఒప్పందం దీర్ఘకాలం పాటు నిలకడగా కొనసాగాలంటే, అది ఇరు పక్షాలకు ప్రయోజనకరంగా ఉండాలి.
ఒప్పందంలోని కొన్ని అంశాలు ఒక పక్షానికి నచ్చకపోవచ్చు. అయినప్పటికీ, మొత్తంగా చూస్తే ఆ ఒప్పందం ఆ దేశానికి ప్రయోజనం చేకూర్చేలా ఉండాలి. మేము కూడా ఇదే లక్ష్యంతో ముందుకు సాగుతున్నాం. భారత్‌తో కలిసి పనిచేయాల్సిన అంశాలు చాలా ఉన్నాయి. అందుకే ఈ ఒప్పందం త్వరగా ఖరారు కావాలని నేను ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాను.
రాహుల్ జోషి: సెక్రటరీ గారూ, రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేస్తున్నందుకు భారత్ వంటి దేశాలపై అమెరికా సుంకాలు, ఆంక్షలు విధిస్తోంది. అయితే, మధ్యంతర ఎన్నికలకు ముందు ఇంధన ధరలను అదుపులో ఉంచేందుకు అమెరికా స్వయంగా రష్యా నుంచి డీజిల్‌ను కొనుగోలు చేస్తోంది. ఈ వ్యూహాత్మక మార్పును మీరు ఎలా చూస్తున్నారు? ఈ మొత్తం పరిస్థితిని ఎలా వివరిస్తారు?
రూబియో: ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ప్రాధాన్యత లేనిదని నేను చెప్పడం లేదు. అది కచ్చితంగా ముఖ్యమైన అంశమే. ఈ యుద్ధం ఐదో సంవత్సరంలోకి ప్రవేశించింది. ఇది అనేక సమస్యలతో కూడుకున్న వ్యవహారం.
అయితే, ప్రజల నుంచి వస్తున్న ఒత్తిడిని పరిశీలిస్తే, ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో నేను ఈ ఇంటర్వ్యూ ఇస్తున్నట్లయితే, అక్కడి వారు మమ్మల్ని “రష్యాపై మరిన్ని ఆంక్షలు ఎందుకు విధించడం లేదు?” అని అడిగేవారు. కానీ, ఆంక్షల వల్ల కలిగే పరిణామాలను చాలామంది పూర్తిగా అర్థం చేసుకోరు. ఎందుకంటే, ఈ ఆంక్షలు కేవలం రష్యాపైనే కాకుండా, ఆ దేశంతో వాణిజ్య సంబంధాలు కలిగి ఉన్న ఇతర దేశాలపైనా ప్రభావం చూపుతాయి.
అందుకే ఈ విషయంలో సమతుల్యత పాటించాల్సి ఉంటుంది. ఒకవైపు, యుద్ధంలో భాగస్వాములైన దేశాలపై ఒత్తిడి తీసుకొచ్చి, అవి ఒప్పందానికి వచ్చేలా చూడాలి. మరోవైపు, ఆ ఒత్తిడి వల్ల కలిగే ప్రతికూల ప్రభావాలు ఇతర దేశాలపైనా పడతాయని గుర్తించాలి. ఈ రెండు అంశాల మధ్య సమతుల్యతను కాపాడటం చాలా ముఖ్యం.
డెమోక్రాట్లు, ఇతరుల నుంచి విమర్శలు వచ్చినప్పటికీ, కాంగ్రెస్ ఆమోదించిన తాజా బిల్లు విషయంలో అధ్యక్షుడు ‘జాతీయ భద్రతా మినహాయింపు’ (national security waiver)ను ఎందుకు ఉపయోగించారో చెప్పడానికి ఇదే కారణం. రష్యాతో వాణిజ్య సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్న కొన్ని దేశాలపై సుంకాలు, ఆంక్షలు విధించాలని ఆ బిల్లులో ప్రతిపాదించారు. అయితే, వాటిని వెంటనే అమలు చేయకుండా అధ్యక్షుడు మినహాయింపును ఎంచుకున్నారు. ఇలాంటి అంశాలను సమగ్రంగా, అన్ని కోణాల్లో పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన గుర్తించారు.
ఉక్రెయిన్, రష్యా విషయంలో మనకున్న ప్రయోజనాలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాటి వల్ల కలిగే ప్రభావాలతో సమతుల్యం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. భారత్‌తో కుదుర్చుకోబోయే వాణిజ్య ఒప్పందం, ఇతర ప్రయత్నాల ద్వారా ఈ సమస్యలకు పరిష్కారాలు లభిస్తాయని ఆశిస్తున్నాను. అయితే, ఇరు దేశాల మధ్య కొన్ని ఉద్రిక్తతలు ఉన్నాయని, ఈ విషయంలో ఎంత సున్నితమైన సమతుల్యతను పాటించాల్సి ఉంటుందో నాకు తెలుసు.
రాహుల్ జోషి: సెక్రటరీ గారూ, మాకు ఆందోళన కలిగిస్తున్న మరో అంశం ఏమిటంటే, కొన్ని రోజుల క్రితం ఇల్లినాయిస్ రాష్ట్రంలో ఒక హిందూ దేవాలయంపై దాడికి కుట్ర జరిగినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. భారత ప్రభుత్వం కూడా జాతి వివక్ష, భారత్‌కు వ్యతిరేకమైన భావజాలం, ద్వేషపూరిత ధోరణుల గురించి ప్రస్తావించింది. విద్యాపరమైన నైపుణ్యానికి, తక్కువ నేరాల రేటుకు పేరుగాంచిన భారతీయ సమాజం అమెరికా అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. అలాంటి సమాజంపై ఇటువంటి ఘటనలు జరగడాన్ని మీరు ఎలా చూస్తారు?
రూబియో: దురదృష్టవశాత్తూ, ఇది కేవలం అమెరికాకు మాత్రమే పరిమితమైన సమస్య కాదు. అజ్ఞానం, ద్వేషం అనేవి మానవ స్వభావంలో కనిపించే అంశాలు. ప్రపంచంలోని ప్రతి సమాజంలోనూ ఇవి కనిపిస్తుంటాయి. వివిధ ప్రాంతాల్లో, రకరకాల కారణాలతో ఇలాంటి దాడులు జరుగుతుంటాయి. కొన్ని ఉగ్రవాదం కారణంగా జరుగుతాయి. మరికొన్ని ద్వేషపూరిత భావజాలం వల్ల చోటుచేసుకుంటాయి. అమెరికా కూడా ఈ సమస్యలకు అతీతం కాదు.
అమెరికాలో భారతీయులకు వ్యతిరేకంగా విస్తృతమైన లేదా లోతుగా పాతుకుపోయిన భావజాలం ఉందని నేను భావించడం లేదు. అయితే, పెద్దదైన, సంక్లిష్టమైన ఏ సమాజంలోనైనా కొందరు అజ్ఞానులు, బాధ్యతారహితంగా ప్రవర్తించే వ్యక్తులు లేదా ద్వేషపూరిత మనస్తత్వం కలిగిన వారు ఉండవచ్చు. దురదృష్టవశాత్తూ, అమెరికాలోనూ అలాంటి వ్యక్తులు ఉన్నారు.
ఇలాంటి సంఘటనలు జరిగినప్పుడు సమాజం స్పందించే తీరు నాకు గర్వాన్ని కలిగిస్తుంది. నేను కేవలం భారతీయ-అమెరికన్ సమాజం గురించి మాత్రమే మాట్లాడటం లేదు. వారితో కలిసి నివసిస్తున్న ఇతర ప్రజలు కూడా ఇలాంటి చర్యలను ఖండిస్తూ, బాధితులకు మద్దతుగా నిలుస్తున్నారు. మొత్తం సమాజం ఏకమై ద్వేషపూరిత చర్యలను వ్యతిరేకించడం ముఖ్యమైన విషయం.
కొన్నేళ్ల క్రితం విస్కాన్సిన్‌లో సిక్కు సమాజంపై జరిగిన భయంకరమైన దాడిని గుర్తుచేసుకోండి. ఆ సమయంలో మొత్తం సమాజం వారికి మద్దతుగా నిలిచింది. ఇలాంటి ఘటనలు వివిధ సందర్భాల్లో జరుగుతుంటాయి. అమెరికాలో యూదు వ్యతిరేకత (antisemitism) కూడా పెరుగుతోంది. ఇది చాలా ఆందోళనకరమైన విషయం.
ఇలాంటి సమస్యలను గుర్తించి, వాటిని బహిరంగంగా ఖండించాలి. ముఖ్యంగా, మన దేశంలోని మెజారిటీ ప్రజలు ఇటువంటి చర్యలు ఎంత తప్పో స్పష్టంగా చెబుతున్నారు. బాధ్యతాయుతమైన పదవుల్లో ఉన్న వ్యక్తులుగా మనం ఇలాంటి చర్యలను ప్రోత్సహించడం, సమర్థించడం లేదా వాటిని పట్టించుకోకుండా వదిలేయడం ఎప్పటికీ చేయకూడదు.
రాహుల్ జోషి: ఇది కొంత ఊరటనిచ్చే విషయం.
రాహుల్ జోషి: పాకిస్థాన్ విషయంలో అమెరికా అనుసరిస్తున్న వైఖరి గురించి మరో ప్రశ్న. 2025లో మీరు అమెరికా సెనేటర్‌గా ఉన్నప్పుడు, పాకిస్థాన్ భారత్‌కు వ్యతిరేకంగా ఉగ్రవాదానికి మద్దతు ఇస్తే, ఆ దేశానికి అమెరికా అందించే భద్రతా సహాయాన్ని నిలిపివేసేలా ఒక బిల్లును ప్రవేశపెడతానని చెప్పారు. ఆ విధానంలో ఏమైనా మార్పు వచ్చిందా?
రూబియో: ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా ఉగ్రవాదాన్ని మేము వ్యతిరేకిస్తాం. ఉగ్రవాదానికి మద్దతు ఇచ్చే వారిని కూడా వ్యతిరేకిస్తాం. అయితే, నా ప్రస్తుత బాధ్యతల విషయానికి వస్తే, నేను ఇప్పుడు సెనేటర్‌గా లేను. అమెరికా విదేశాంగ మంత్రిగా దేశ విదేశాంగ విధానాన్ని నిర్వహించాల్సిన బాధ్యత నాపై ఉంది. అందుకోసం, మనకు కొన్ని విభేదాలు ఉన్న దేశాలతో సహా ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాలతో సంబంధాలను కొనసాగించాల్సి ఉంటుంది.
పాకిస్థాన్ విషయానికి వస్తే, ఆ దేశంతో అమెరికా సంబంధాలను కొనసాగించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎందుకంటే, పాకిస్థాన్ వద్ద అణ్వాయుధాలు ఉన్నాయి. భౌగోళిక పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకున్నా, ఆ దేశంతో సంప్రదింపులు జరపడం అవసరం. ఈ పరిస్థితి కొంతవరకు భారత్, ఇరాన్ మధ్య ఉన్న సంబంధాలను పోలి ఉంటుంది. భారత్ కూడా ఇరాన్‌తో సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ, ఆ దేశ నాయకులతో సమావేశమవుతోంది.
ఇలాంటి అంశాల మధ్య సమతుల్యతను కాపాడుకోవడం కష్టమే. అయినప్పటికీ, ఇవి విదేశాంగ విధానంలో భాగంగా ఉంటాయి. ఒక విధంగా చూస్తే, ఇది సానుకూల పరిణామాలకు కూడా దారితీయవచ్చు. ఎందుకంటే, పాకిస్థాన్‌తో సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ, ఆ దేశ నాయకులతో చర్చలు జరపడం ద్వారా భారత్ ఆందోళన చెందుతున్న కొన్ని అంశాలపై వారిని ప్రభావితం చేసే అవకాశం లభిస్తుంది.
రాహుల్ జోషి: సెక్రటరీ గారూ, ఈ నెల ప్రారంభంలో మీరు మాట్లాడుతూ, హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ తన పూర్తి నియంత్రణను కోల్పోయిందని చెప్పారు. అయినప్పటికీ, అక్కడ అప్పుడప్పుడు నౌకలపై దాడులు జరుగుతున్నాయి. అంతేకాకుండా, ఈ యుద్ధం యెమెన్, సౌదీ అరేబియా వంటి ప్రాంతాలకు కూడా విస్తరిస్తోంది. ఈ పరిస్థితులు ఎలా పరిణమిస్తాయని మీరు భావిస్తున్నారు? మధ్యంతర ఎన్నికల తర్వాత యుద్ధం ముగుస్తుందని అధ్యక్షుడు ట్రంప్ చెబుతున్నారు. మరి, సైనిక ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందా? లేదా ఒప్పందం కుదిరే పరిస్థితులు ఉన్నాయా?
రూబియో: నిజం చెప్పాలంటే, ఇరాన్ ప్రభుత్వంతో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం చాలా కష్టం. దురదృష్టవశాత్తూ, వారికి ఒప్పందాలు ఎలా చేసుకోవాలో తెలియదు. పైగా, వారు కరడుగట్టిన షియా మత పెద్దల నియంత్రణలో ఉన్నారు. ఇక్కడ నేను సాధారణంగా షియా మత పెద్దల గురించి మాట్లాడటం లేదు. మత సిద్ధాంతాల ఆధారంగా పనిచేసే తీవ్రవాద షియా మత పెద్దల గురించి చెబుతున్నాను. అలాంటి వారితో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం చాలా కష్టమైన పని.
హోర్ముజ్ జలసంధి విషయానికి వస్తే, అక్కడి నుంచి జరుగుతున్న రవాణా, చమురు, ఇంధన ప్రవాహాన్ని పరిశీలిస్తే, అవి సంఘర్షణకు ముందు నమోదైన స్థాయిలో సుమారు 80 నుంచి 100 శాతం వరకు కొనసాగుతున్నాయి.
దురదృష్టవశాత్తూ, ఇరాన్ చేస్తున్న ఒక చర్య గురించి ప్రపంచం మాట్లాడాల్సిన అవసరం ఉంది. వాణిజ్య నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నామని ఒక దేశం బహిరంగంగా ప్రకటించడం ఆందోళనకరమైన విషయం. యుద్ధంతో ఏమాత్రం సంబంధం లేని నావికులను చంపడానికి, వాణిజ్య నౌకలను ముంచివేయడానికి వారు ప్రయత్నిస్తున్నారు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఇలాంటి పరిస్థితిని మనం చూడలేదు. వారు నాజీ జర్మనీకి చెందిన ‘యు-బోట్’ జలాంతర్గాములు అనుసరించిన వ్యూహాలను అమలు చేస్తున్నారు. ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఏకమై ఈ చర్యలను ఖండించాలి.
ప్రతి రాత్రి అమెరికా నౌకాయానానికి రక్షణ కల్పిస్తోంది. నౌకలపై ఇరాన్ ప్రయోగిస్తున్న డ్రోన్లు, క్షిపణుల్లో అధిక శాతాన్ని అమెరికా దళాలు అడ్డుకుంటున్నాయి. అయినప్పటికీ, అప్పుడప్పుడు కొన్ని క్షిపణులు రక్షణ వ్యవస్థలను దాటుకుని నౌకలను ఢీకొంటున్నాయి. అదృష్టవశాత్తూ, చాలా నౌకలు తమ ప్రయాణాన్ని కొనసాగించగలుగుతున్నాయి. అయితే, అప్పుడప్పుడు నౌకల ఇంజిన్ గదులపై దాడులు జరగడం, ప్రాణనష్టం సంభవించడం వంటి ఘటనలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఈ దాడుల్లో భారతీయ నావికులు కూడా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ ప్రాంతంలో పనిచేస్తున్న నావికుల్లో భారతీయుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండటమే ఇందుకు కారణం.
అందుకే ఈ పరిస్థితి మాకు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఇలాంటి చర్యలను నిలిపివేయాల్సిన బాధ్యత ఇరాన్‌పైనే ఉంది. అదే సమయంలో, ఆ దేశంపై తీవ్రమైన ఆర్థిక ఒత్తిడిని కొనసాగిస్తాం. ఎందుకంటే, ఇరాన్‌కు లభించే ప్రతి డాలర్‌ను, ప్రతి వనరును ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడానికి లేదా దేశ అభివృద్ధికి ఉపయోగించడం లేదని మేము భావిస్తున్నాం. వాటిని ఉగ్రవాదానికి మద్దతు ఇవ్వడానికి, వాణిజ్య నౌకలను ముంచేందుకు ఉపయోగించే క్షిపణులు, డ్రోన్ల తయారీకి వినియోగిస్తున్నారని ఆరోపిస్తున్నాం.
రాహుల్ జోషి: సెక్రటరీ గారూ, సెప్టెంబర్ 2024 తర్వాత క్వాడ్ (Quad) దేశాల నాయకుల శిఖరాగ్ర సమావేశం జరగలేదు. ఈసారి ఆతిథ్యం ఇచ్చే అవకాశం భారత్‌కు ఉంది. ఈ సమావేశం త్వరలో జరుగుతుందని భావిస్తున్నారా? తదుపరి క్వాడ్ శిఖరాగ్ర సమావేశం కోసం అధ్యక్షుడు ట్రంప్ భారత్‌కు వస్తారా?
రూబియో: ఈ ఏడాది ముగిసేలోపు క్వాడ్ శిఖరాగ్ర సమావేశం జరుగుతుందని మేము ఆశిస్తున్నాం. ఈ సమావేశాన్ని మనీలాలో, ఆసియాన్ (ASEAN) సదస్సు సందర్భంగా నిర్వహించాలని నిర్ణయించుకున్నాం. ఖచ్చితమైన తేదీ ఇంకా ఖరారు కాలేదు. అయితే, సమావేశం మాత్రం కచ్చితంగా జరుగుతుంది. దీనిపై మేము చాలా ఉత్సాహంగా ఉన్నాం.
విదేశాంగ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత నేను పాల్గొన్న తొలి సమావేశం కూడా క్వాడ్ సమావేశమే. ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన వెంటనే మీ విదేశాంగ మంత్రితో జరిగిన ఆ సమావేశంలో పాల్గొన్నాను. అప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు మేము ఏడు లేదా ఎనిమిది సార్లు సమావేశమయ్యాం. త్వరలో అట్లాంటాలో జరగనున్న జీ20 సమావేశం సందర్భంగా మరోసారి భేటీ కానున్నాం. అలాగే, కొన్ని వారాల్లో జరగనున్న ఆసియాన్ సదస్సులో నాయకుల స్థాయి సమావేశం కోసం కూడా ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాం.
రాహుల్ జోషి: సెక్రటరీ గారూ, చివరి ప్రశ్న. ఈసారి మీరు భారత్‌లో ఉన్నారు. విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్‌ను కలిశారు. మీ ఇద్దరి మధ్య జరిగిన చర్చల సారాంశం ఏమిటి? అలాగే, రేపు జామ్‌నగర్‌లోని రిలయన్స్ కేంద్రానికి ఎందుకు వెళ్తున్నారు?
రూబియో: జైశంకర్‌తో నాకు చాలా మంచి సంబంధం ఉంది. విదేశాంగ మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత నేను పాల్గొన్న మొదటి సమావేశంలో ఆయన కూడా ఉన్నారు. అలా మా పరిచయం ప్రారంభమైంది. అప్పటి నుంచి మేము అనేకసార్లు కలుసుకున్నాం. బహుశా డజను సార్లకు పైగా భేటీ అయి ఉంటాం. ఆయన కూడా నాలుగుసార్లు అమెరికాను సందర్శించారు.
మేము ఎప్పుడైనా ఒకే నగరంలో ఉన్నప్పుడు, అది సమావేశం కావచ్చు, సదస్సు కావచ్చు లేదా మరేదైనా కార్యక్రమం కావచ్చు, తప్పనిసరిగా కలుసుకోవాలని నిర్ణయించుకుంటాం. దీనివల్ల మా మధ్య సానుకూలమైన, బలమైన పని సంబంధం ఏర్పడింది. గత ఏడాదిన్నర కాలంలో కొన్ని సున్నితమైన, క్లిష్టమైన అంశాలను పరిష్కరించుకోవడానికి ఈ సంబంధం ఎంతో సహాయపడింది.
భవిష్యత్తులో ఇరు దేశాల సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు అద్భుతమైన అవకాశాలు ఉన్నాయని భావిస్తున్నాను. అనేక అంశాల్లో మా ఆలోచనలు ఒకే విధంగా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా క్వాడ్ కూటమికి ప్రస్తుతం మంచి ఊపు వస్తోంది. ఇది కేవలం సమావేశాలు నిర్వహించి, కొన్ని ఒప్పందాలు చేసుకునే ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు. ఇప్పుడు క్షేత్రస్థాయిలో ఆచరణాత్మక చర్యలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి.
రాబోయే నాయకుల స్థాయి సమావేశం కోసం మేము ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నాం. ఎందుకంటే, ఇది కేవలం ఒక సామాజిక సమావేశంలా కాకుండా, స్పష్టమైన ఫలితాలను అందించేలా కీలక నిర్ణయాలను ప్రకటించే వేదికగా మారనుంది.
రాహుల్ జోషి: మరి రేపు జామ్‌నగర్‌లో జరగనున్న సమావేశం ఎజెండా ఏమిటి?
రూబియో: రిలయన్స్ చాలా కీలకమైన సంస్థ. దీనికి అసాధారణమైన చమురు శుద్ధి సామర్థ్యం ఉంది. ముడి చమురును ఉపయోగకరమైన ఉత్పత్తులుగా మార్చకపోతే దాని ప్రయోజనం ఉండదు. భారతదేశం తన ఇంధన సరఫరా వనరులను విస్తరించుకోవడంలో రిలయన్స్ మరింత సహాయపడగలదని మేము భావిస్తున్నాం.
ఉదాహరణకు, వెనిజులా తన ఇంధన ఉత్పత్తిని పెంచుతోంది. గతంలో వెనిజులా నుంచి వచ్చిన ముడి చమురును శుద్ధి చేయడంలో భారతదేశానికి మంచి అనుభవం ఉంది. అంతేకాకుండా, అమెరికాలో చమురు శుద్ధి సామర్థ్యాలను పెంచేందుకు పెట్టుబడులు పెట్టిన అతికొద్ది సంస్థల్లో రిలయన్స్ ఒకటి.
అమెరికాలో తమ చమురు శుద్ధి సామర్థ్యాన్ని పెంచుకునేందుకు రిలయన్స్ పెట్టుబడులు పెట్టింది. ఆ సంస్థ మాకు సన్నిహిత భాగస్వామి కావడంతో, వారి కార్యకలాపాలను ప్రత్యక్షంగా పరిశీలించడం, భవిష్యత్తులో మరింత సన్నిహితంగా ఎలా కలిసి పనిచేయవచ్చో చర్చించడం సమంజసమని భావించాం.
ముఖ్యంగా పశ్చిమార్ధ గోళం (Western Hemisphere) నుంచి వచ్చే ఇంధనాన్ని భారతదేశంలో శుద్ధి చేసే అవకాశాల విషయంలో ఈ సహకారం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. దీనివల్ల భారత్‌కు ప్రయోజనం కలగడమే కాకుండా, అమెరికాకు కూడా మేలు జరుగుతుంది.
మాకు సమయం కేటాయించినందుకు చాలా ధన్యవాదాలు. ‘నెట్‌వర్క్18’తో మాట్లాడే అవకాశం కల్పించినందుకు కృతజ్ఞతలు. దేశంలోని ప్రతి ప్రాంతం నుంచి ప్రజలు మిమ్మల్ని గమనిస్తూ ఉంటారు.
