Last Updated:
వాషింగ్టన్‌లో చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌తో జరిగిన భేటీలో ఇరాన్ యుద్ధం, హార్ముజ్ జలసంధి అంశాలపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కీలక చర్చలు జరిపారు. ఇరాన్‌కు ఎలాంటి సాయం చేయొద్దని చైనాను గట్టిగా హెచ్చరించారు.
అమెరికాలో పర్యటిస్తున్న చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌తో జరిగిన కీలక భేటీలో ఇరాన్ సంక్షోభంపై చర్చించినట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ శుక్రవారం వెల్లడించారు. జిన్‌పింగ్ పర్యటన చివరి రోజున వాషింగ్టన్‌లోని నేషనల్ ఆర్కైవ్స్‌ను చూపిస్తూ ట్రంప్ ఈ విషయాన్ని ధృవీకరించారు. ప్రపంచ ఇంధన వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకల రాకపోకలను పునరుద్ధరించే ప్రయత్నాలపై అడిగిన ప్రశ్నకు ట్రంప్ సానుకూలంగా స్పందించారు. ఈ విషయంలో తాము అద్భుత విజయం సాధించబోతున్నామని ధీమా వ్యక్తం చేశారు.
మరోవైపు ఇరాన్‌కు చైనా రహస్యంగా సహాయం చేస్తోందన్న వార్తలపై వాషింగ్టన్ తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. యుద్ధంలో ఇరాన్‌కు ప్రత్యక్షంగా గానీ, పరోక్షంగా గానీ చైనా ఎలాంటి సహాయం చేసినా అమెరికా ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ అంగీకరించబోదని జిన్‌పింగ్‌కు ట్రంప్ తేల్చిచెప్పారు. ఇరాన్‌కు నిఘా సమాచారం, సైనిక పరికరాలు, విడిభాగాలు అందించవద్దని చైనాలోని అమెరికా రాయబారి డేవిడ్ పెర్డ్యూ సైతం బీజింగ్‌ను గట్టిగా హెచ్చరించారు. ఈ యుద్ధంలో చైనా తయారు చేసిన సాంకేతికతను టెహ్రాన్ వాడుతోందన్న నివేదికలపై అమెరికా లోతుగా ఆరా తీస్తోంది.
ఇరాన్ అంశం తైవాన్ వివాదంతో సంబంధం లేనిదని అమెరికా స్పష్టం చేసినట్లు న్యూస్18 ఇంగ్లీష్ కథనం పేర్కొంది. అమెరికా హెచ్చరికలతో చైనా వెనక్కి తగ్గి, ఇరాన్‌కు ఇస్తున్న కొంత సహాయాన్ని ఉపసంహరించుకున్నట్లు సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయని పెర్డ్యూ తెలిపారు. మరోవైపు ఈ వివాదంపై చైనా భిన్నమైన వైఖరిని ప్రదర్శించింది. ఇరాన్‌తో ఉద్రిక్తతలను తగ్గించుకోవాలని, పాత అవగాహన ఒప్పందానికి తిరిగి వస్తూనే అణు ఒప్పందం దిశగా ప్రయత్నించాలని ట్రంప్‌కు జిన్‌పింగ్ సూచించారు. సంబంధిత దేశాలు శాంతియుత పరిష్కారాలకు కట్టుబడి ఉండాలని, చర్చల ప్రక్రియను కొనసాగించాలని చైనా కోరుకుంటున్నట్లు అక్కడి ప్రభుత్వ మీడియా వెల్లడించింది.
జిన్‌పింగ్ వాషింగ్టన్ పర్యటనలో భాగంగా ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్యం, సాంకేతికతతో పాటు పలు ద్వైపాక్షిక అంశాలపై విస్తృత చర్చలు జరిగాయి. ఇరాన్‌పై ఆర్థిక, దౌత్యపరమైన ఒత్తిడిని కొనసాగిస్తున్న అమెరికా.. టెహ్రాన్‌కు చైనా మద్దతును పూర్తిగా అడ్డుకోవాలని చూస్తోంది.
ప్రపంచ చమురు రవాణాకు గుండెకాయ లాంటి హార్ముజ్ జలసంధిని తెరిచే అంశం ఈ చర్చల్లో ప్రధానంగా నిలిచింది. అమెరికా తన సైనిక ఒత్తిడిని తగ్గించి దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేస్తే జలసంధిని మళ్లీ తెరుస్తామని ఇరాన్ గతంలోనే సంకేతాలు ఇచ్చింది. దీన్ని తమ అణు కార్యక్రమం, యుద్ధ విరమణ చర్చలతో టెహ్రాన్ ముడిపెట్టింది. ప్రస్తుతం ఈ మార్గంలో చమురు నౌకల రాకపోకలు యుద్ధానికి ముందున్న స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, రవాణాను కొనసాగించేందుకు అమెరికా అధికారులు తీవ్రంగా శ్రమిస్తున్నారు. తాజా అమెరికా-చైనా చర్చలతో ఇరాన్ సంక్షోభ నివారణ దౌత్యంలో బీజింగ్ కూడా కీలక భాగస్వామిగా మారింది.
