గత రెండేళ్లుగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్టార్‌లింక్ ఉత్పత్తులు బ్లాక్ మార్కెట్ ద్వారా నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ వివిధ దేశాల జాతీయ భద్రతకు ముప్పుగా మారుతున్న నేపథ్యంలో.. భారత్ ఆచితూచి అడుగులు వేయడమే సమంజసమని భద్రతా నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
2026 మే 12న ప్రముఖ అంతర్జాతీయ వార్తాపత్రిక ‘హారెట్జ్’ (Haaretz) ప్రచురించిన పరిశోధనాత్మక కథనం పెను సంచలనం సృష్టించింది. మొబైల్ అడ్వర్టైజింగ్ ఐడీల (MAID) ద్వారా సురక్షితమైన స్టార్‌లింక్ డేటా ట్రాఫిక్‌ను మ్యాప్ చేయవచ్చని ఆ నివేదిక వెల్లడించింది. ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన రెండు నిఘా సంస్థలు (టార్గెట్‌టీమ్, రేజోన్) గ్రౌండ్-బేస్డ్ డేటా ఫ్యూజన్ విధానంతో టెర్మినల్ ఎన్‌క్రిప్షన్‌ను బైపాస్ చేసి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వందల సంఖ్యలో ఉన్న రహస్య టెర్మినళ్లను గుర్తించాయి. వీటిలో భారత్‌లోని అత్యంత సున్నితమైన బ్లాక్-మార్కెట్ ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తున్న టెర్మినళ్లు కూడా ఉండటం గమనార్హం. ఈ పరిశోధనకు ముందే భారత్‌లో దేశ వ్యతిరేక కార్యకలాపాల కోసం అక్రమ స్టార్‌లింక్ హాట్‌స్పాట్‌లను ఉపయోగించిన సందర్భాలు వెలుగుచూశాయి.
మణిపూర్ ఉగ్రవాదుల వద్ద పట్టివేత (డిసెంబర్ 2024): ఇంఫాల్ ఈస్ట్‌లో నిషేధిత పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ (పీఎల్‌ఏ) ఉగ్రవాదుల నుంచి యాక్టివ్‌గా ఉన్న స్టార్‌లింక్ టెర్మినళ్లను డిసెంబర్ 13, 2024న భద్రతా బలగాలు స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. అయితే భారత్ భూభాగంపై తమ శాటిలైట్ సిగ్నల్స్ పూర్తిగా ఆఫ్‌లో ఉన్నాయని స్పేస్‌ఎక్స్ అధినేత మస్క్ ఎక్స్ వేదికగా వివరణ ఇచ్చారు.
అండమాన్ నికోబార్‌లో భారీ డ్రగ్స్ పట్టివేత (నవంబర్ 2024): నవంబర్ 23, 2024న సుమారు ₹36,000 కోట్ల విలువైన 6,000 కిలోల మెథాంఫెటమిన్ డ్రగ్స్‌ను తరలిస్తున్న మయన్మార్ ఫిషింగ్ బోటును అండమాన్ నికోబార్ పోలీసులు పట్టుకున్నారు. ఆ బోటులో స్టార్‌లింక్ మినీ టెర్మినల్ లభ్యమైంది. అంతర్జాతీయ సముద్ర మార్గంలో అక్రమ రవాణా, నావిగేషన్ కోసం స్మగ్లర్లు స్టార్‌లింక్ వాడినట్లు నమోదైన తొలి కేసు ఇదేనని పోలీసులు ధ్రువీకరించారు.
అక్టోబర్ 2024లో మయన్మార్‌లోని మ్యావడ్డీ కేకే పార్క్ సైబర్ స్కామ్ నెట్‌వర్క్‌పై నిర్వహించిన దాడిలో వందలాది అక్రమ స్టార్‌లింక్ కిట్‌లు బయటపడ్డాయి. దీనిపై అంతర్జాతీయ నిఘా పెరగడంతో, అక్టోబర్ 2025 నాటికి స్పేస్‌ఎక్స్ ఆగ్నేయాసియా ప్రాంతాల్లో అనుమానాస్పద స్కామ్ హబ్‌ల సమీపంలో ఉన్న 2,500కి పైగా అక్రమ టెర్మినళ్లను అధికారికంగా డీయాక్టివేట్ చేసింది.
బ్లూంబర్గ్, వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ దర్యాప్తు సంస్థల ప్రకారం.. స్థానిక నిబంధనల నిషేధాలు, అమెరికా ఆంక్షలు ఉన్న ప్రాంతాల్లో కూడా వేలాది అనధికారిక స్టార్‌లింక్ పరికరాలు బ్లాక్ మార్కెట్ ద్వారా పనిచేస్తున్నాయి.
అధికారిక దేశాలలో సాధారణ వినియోగదారుల మాదిరిగా హార్డ్‌వేర్ కిట్‌లను కొనుగోలు చేసి, రోమింగ్ ప్లాన్లతో యాక్టివేట్ చేశారు. అనంతరం వాటిని నిషేధిత సరిహద్దులకు అక్రమంగా తరలించారు. ఫేస్‌బుక్, వాట్సాప్ గ్రూపుల్లో వీటిని బహిరంగంగా విక్రయించడమే కాకుండా, స్థానిక అధికారులకు దొరక్కుండా డిష్‌లను ఎలా దాచాలో ట్యుటోరియల్స్ కూడా ప్రచారం చేశారు.
సుడాన్: దుబాయ్ వంటి గల్ఫ్ దేశాల నుంచి చాద్ మీదుగా సుడాన్‌కు తరలించగా, అక్కడి రాపిడ్ సపోర్ట్ ఫోర్సెస్ (RSF) మిలీషియా వీటిని రిక్రూట్‌మెంట్లు, అంతర్గత కమ్యూనికేషన్ కోసం వాడింది.
రష్యా – ఉక్రెయిన్: రష్యాలో స్టార్‌లింక్‌కు అనుమతి లేనప్పటికీ, ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో ఫ్రంట్‌లైన్ రష్యన్ బలగాలు ఈబే (eBay), బ్లాక్ మార్కెట్ ద్వారా వీటిని సమకూర్చుకున్నాయి.
ఇతర దేశాలు: యెమెన్‌లో హౌతీ రెబెల్స్, వెనిజులా, మధ్య ఆసియా దేశాల్లోనూ నిఘాను తప్పించుకోవడానికి వీటిని విరివిగా వాడారు.
సార్వభౌమాధికారం, జాతీయ భద్రత, నియంత్రణ లేకపోవడంపై ఉన్న తీవ్ర ఆందోళనల దృష్ట్యా కేంద్ర హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MHA), టెలికాం విభాగం (DoT) స్టార్‌లింక్ వాణిజ్య విడుదలకు తుది అనుమతులు ఇవ్వకుండా నిలిపివేశాయి. తుది కమర్షియల్ స్పెక్ట్రమ్ అనుమతి పొందాలంటే స్టార్‌లింక్ కచ్చితంగా ఈ క్రింది కఠిన నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉండాలని భారత ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది:
దేశీయ ఫిజికల్ గేట్‌వేలు (Physical Domestic Gateways): భారత సరిహద్దుల లోపల నుంచి ఉత్పత్తి అయ్యే ప్రతి ఒక్క బైట్ ఇంటర్నెట్ డేటా కేవలం భారతదేశంలో నిర్మించిన అధికారిక గ్రౌండ్ స్టేషన్ల ద్వారానే రూట్ కావాలి. విదేశీ గేట్‌వేల ద్వారా డేటా వెళ్లడానికి వీల్లేదు.
రియల్-టైమ్ టెర్మినల్ ట్రాకింగ్ (Real-Time Tracking): మొబైల్ ఆధారిత టెర్మినళ్లు ప్రయాణించేటప్పుడు ప్రతి నిమిషానికి ఒకసారి లేదా ప్రతి 2.6 కిలోమీటర్ల కదలిక తర్వాత తమ కచ్చితమైన లొకేషన్‌ను భారత ప్రభుత్వ సర్వర్లకు నివేదించాలి.
నావిక్ అనుసంధానం (NavIC Integration): లొకేషన్ వివరాలను విదేశీ శక్తులు తారుమారు చేయకుండా నిరోధించేందుకు.. 2029 నాటికి భారత్‌లో విక్రయించే అన్ని స్టార్‌లింక్ టెర్మినళ్ల నుంచి పశ్చిమ దేశాల జీపీఎస్ (GPS)ను పూర్తిగా తొలగించి, భారతదేశపు సొంత ఉపగ్రహ నావిగేషన్ వ్యవస్థ అయిన ‘నావిక్’ (NavIC)ను తప్పనిసరిగా అనుసంధానించాలి.
