Last Updated:
Rooftop Solar: దేశంలో రూఫ్‌టాప్ సోలార్ వ్యవస్థల విస్తరణ వేగం పెరుగుతోంది. ఇళ్ల పైకప్పులపై సోలార్ ప్యానెళ్ల ఏర్పాటు పెరగడంతో విద్యుత్ ఉత్పత్తి మాత్రమే కాకుండా కొత్త ఉద్యోగాలు, వ్యాపార అవకాశాలు కూడా ఏర్పడుతున్నాయి. సోలార్ ప్యానెళ్ల ఇన్‌స్టాలేషన్, వైరింగ్, ఇన్వర్టర్ కనెక్షన్, నిర్వహణ, మరమ్మతులు, కస్టమర్ సర్వీస్ వంటి పనులకు టెక్నీషియన్లు, ఎలక్ట్రీషియన్లు, ఇంజనీర్లు, సర్వీస్ సిబ్బంది అవసరం పెరుగుతోంది. ప్రధానమంత్రి సూర్య ఘర్ పథకంలో 3 లక్షల మందికి పైగా కార్మికులకు శిక్షణ ఇవ్వాలనే లక్ష్యం కూడా ఈ రంగంలో నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరులకు పెరుగుతున్న ప్రాధాన్యతను సూచిస్తోంది.
భారతదేశంలో రూఫ్‌టాప్ సోలార్ విస్తరణ కేవలం విద్యుత్ ఉత్పత్తి విధానాన్ని మార్చడం మాత్రమే కాదు. దీనితో పాటు కొత్త ఆర్థిక అవకాశాలు, ఉపాధి మార్గాలు, నైపుణ్యాలు కలిగిన మానవ వనరుల అవసరం కూడా వేగంగా పెరుగుతోంది. ఇళ్ల పైకప్పులపై సోలార్ ప్యానెళ్ల ఏర్పాటు పెరుగుతున్న కొద్దీ, ఈ రంగానికి అవసరమైన సాంకేతిక నిపుణులు, ఇంజనీర్లు, ఎలక్ట్రీషియన్లు, సర్వీస్ సిబ్బంది వంటి వారి డిమాండ్ కూడా పెరుగుతోంది. సాధారణంగా పునరుత్పాదక ఇంధనం గురించి మాట్లాడేటప్పుడు సోలార్ విద్యుత్ సామర్థ్యం ఎంత పెరిగింది, కార్బన్ ఉద్గారాలు ఎంత తగ్గుతాయి, దేశ ఇంధన భద్రతకు ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుంది అనే అంశాలపైనే ఎక్కువగా చర్చ జరుగుతుంది. అయితే ఈ మార్పు వెనుక మరో కీలకమైన వ్యవస్థ కూడా ఉంది. సోలార్ వ్యవస్థలను రూపొందించడం, తయారు చేయడం, ఇళ్ల వద్ద ఏర్పాటు చేయడం, విద్యుత్ కనెక్షన్లు ఇవ్వడం, నిర్వహణ చేయడం, అవసరమైనప్పుడు మరమ్మతులు చేయడం వంటి పనులకు నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరులు అవసరం.
ఒక రూఫ్‌టాప్ సోలార్ వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేయడం అనేది కేవలం ప్యానెళ్లను పైకప్పుపై అమర్చడంతో పూర్తయ్యే పని కాదు. దీనికి టెక్నీషియన్లు, ఎలక్ట్రీషియన్లు, ఇంజనీర్లు, విక్రేతలు, లాజిస్టిక్స్ సిబ్బంది, ఫైనాన్సింగ్ సేవలు, అమ్మకాలు, కస్టమర్ సపోర్ట్, అమ్మకానంతర సేవలు వంటి అనేక విభాగాలు కలిసి పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. అంటే ఒక సోలార్ వ్యవస్థ వెనుక పెద్ద విలువ గొలుసు పనిచేస్తుంది. దేశంలో రూఫ్‌టాప్ సోలార్ వ్యవస్థల సంఖ్య పెరిగే కొద్దీ ఈ విలువ గొలుసులోని ప్రతి విభాగంలో నిపుణుల అవసరం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా ప్యానెళ్లను సురక్షితంగా అమర్చడం, వైరింగ్ చేయడం, ఇన్వర్టర్‌ను కనెక్ట్ చేయడం, వ్యవస్థను పరీక్షించడం, పనితీరును పర్యవేక్షించడం వంటి పనులకు శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది కీలకంగా మారుతున్నారు.
India’s #RooftopSolar expansion is creating a growing ecosystem of skills, jobs and livelihoods.
Every rooftop solar installation brings together trained technicians, electricians, engineers, vendors and after-sales service providers. As more households adopt rooftop solar, the… pic.twitter.com/iZwkgbA4S8
— PM Surya Ghar: Muft Bijli Yojana (@PMSuryaGhar) September 26, 2026
ఈ రంగం ఎంత వేగంగా విస్తరిస్తుందో ప్రధానమంత్రి సూర్య ఘర్: ముఫ్త్ బిజ్లీ యోజన పురోగతి ద్వారా కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చు. 2026 సెప్టెంబర్ 26 నాటికి ఈ పథకం ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా 58.84 లక్షల కుటుంబాలు కవర్ అయ్యాయి. ఇందులో 9.27 లక్షల రూఫ్‌టాప్ సోలార్ వ్యవస్థలు రెసిడెంట్ వెల్ఫేర్ అసోసియేషన్స్ (RWA) పరిధిలోని కుటుంబాలకు సంబంధించినవిగా ఉన్నాయి. అదే సమయంలో 2026 సెప్టెంబర్ 15 నాటికి దేశంలోని డిస్కమ్‌లు 45.97 లక్షల తనిఖీలకు ఆమోదం తెలిపాయి. ఈ పథకం కింద కేంద్ర ఆర్థిక సహాయంగా ₹31,689.85 కోట్లను విడుదల చేసినట్లు సమాచారం. ఇలాంటి స్థాయిలో రూఫ్‌టాప్ సోలార్ వ్యవస్థలు ఏర్పాటు అవుతున్నప్పుడు వాటిని అమర్చే, నిర్వహించే, సర్వీస్ చేసే సిబ్బంది అవసరం కూడా భారీగా పెరుగుతుంది. ఇక్కడే నైపుణ్యాభివృద్ధి కీలకమైన అంశంగా మారుతోంది. ప్రధానమంత్రి సూర్య ఘర్: ముఫ్త్ బిజ్లీ యోజనలో భాగంగా 3 లక్షల మందికి పైగా కార్మికులకు శిక్షణ ఇవ్వాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఇందులో కనీసం 1 లక్ష మంది సోలార్ పీవీ టెక్నీషియన్లకు శిక్షణ అందించడంపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టారు.
దేశవ్యాప్తంగా మరిన్ని ఇళ్లు, సంస్థలు రూఫ్‌టాప్ సోలార్ వైపు మారుతున్న సమయంలో ఈ శిక్షణ పొందిన మానవ వనరులు ఎంతో అవసరం కానున్నాయి. ముఖ్యంగా పట్టణ ప్రాంతాలతో పాటు చిన్న నగరాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనూ సోలార్ వ్యవస్థలు విస్తరిస్తే స్థానికంగా శిక్షణ పొందిన టెక్నీషియన్లకు అవకాశాలు పెరగవచ్చు. దీని ద్వారా పునరుత్పాదక ఇంధన రంగంలో స్థానిక స్థాయిలో ఉపాధి అవకాశాలు కూడా ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ నైపుణ్యాభివృద్ధి ప్రాముఖ్యత కేవలం ఎంతమందికి శిక్షణ ఇచ్చారనే సంఖ్యతో మాత్రమే పరిమితం కాదు. రూఫ్‌టాప్ సోలార్ వ్యవస్థకు దాని మొత్తం జీవితచక్రంలో సేవలు అందించగల సిబ్బంది అవసరం. ప్యానెళ్లను ఏర్పాటు చేయడం, వ్యవస్థను ప్రారంభించడం నుంచి క్రమం తప్పకుండా నిర్వహణ చేయడం, పనితీరును పరిశీలించడం, సమస్యలు వచ్చినప్పుడు మరమ్మతులు చేయడం, కస్టమర్లకు అమ్మకానంతర సేవలు అందించడం వరకు వివిధ నైపుణ్యాలు అవసరం.
ఈ సామర్థ్యాలు పెరిగితే రూఫ్‌టాప్ సోలార్ విస్తరణకు మరింత బలమైన మద్దతు లభించవచ్చు. అదే సమయంలో టెక్నీషియన్లు, ఎలక్ట్రీషియన్లు, సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు, చిన్న వ్యాపారాలు, విక్రయదారులు వంటి అనేక వర్గాలకు నిరంతర ఉపాధి అవకాశాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. అంటే స్వచ్ఛమైన విద్యుత్ ఉత్పత్తితో పాటు నైపుణ్య ఆధారిత ఆర్థిక కార్యకలాపాలు కూడా పెరగవచ్చు. అందుకే భారతదేశ ఇంధన పరివర్తనను కేవలం విద్యుత్‌ను ఎలా ఉత్పత్తి చేస్తున్నామనే కోణంలో మాత్రమే చూడాల్సిన అవసరం లేదు. రూఫ్‌టాప్ సోలార్ వంటి పునరుత్పాదక ఇంధన వ్యవస్థలను పెద్ద స్థాయిలో అమలు చేయడానికి అవసరమైన వ్యక్తులు, నైపుణ్యాలు, శిక్షణ, సేవా వ్యవస్థలు, ఆర్థిక సామర్థ్యాలను కూడా సమాంతరంగా అభివృద్ధి చేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ విధంగా స్వచ్ఛమైన ఇంధన విస్తరణతో పాటు కొత్త ఉపాధి, నైపుణ్యాభివృద్ధి, ఆర్థిక అవకాశాలకు కూడా మార్గం ఏర్పడుతోంది.
