ఉత్తర్వుల ప్రకారం, క్రమబద్ధమైన పోస్టల్ ఉద్యోగులకు ప్రొడక్టివిటీ లింక్డ్ బోనస్ చెల్లించనుండగా, గ్రామీణ డాక్ సేవకులకు ఎక్స్-గ్రేషియా బోనస్ అందించబడుతుంది. అదేవిధంగా, పూర్తికాలం పనిచేసే కాజువల్ కార్మికులకు, తాత్కాలిక హోదా కలిగిన వారితో సహా, అడ్-హాక్ బోనస్ చెల్లించనున్నారు. “2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించి 60 రోజుల వేతనానికి సమానమైన ప్రొడక్టివిటీ లింక్డ్ బోనస్ చెల్లించేందుకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం తెలిపినట్లు తెలియజేయడమైనది” అని ఉత్తర్వులో స్పష్టం చేశారు. అయితే ప్రతి ఉద్యోగికి ఒకే విధంగా బోనస్ లభించదు. బోనస్ మొత్తాన్ని ఉద్యోగి వేతనం, పనిచేసిన రోజుల సంఖ్య, ఉద్యోగ వర్గం మరియు వర్తించే పరిమితుల ఆధారంగా లెక్కిస్తారు. అందువల్ల ఉద్యోగి పొందే తుది బోనస్ మొత్తం వారి సేవా వివరాల ప్రకారం మారవచ్చు.
పోస్టల్ శాఖ ఉత్తర్వుల ప్రకారం మూడు వర్గాల ఉద్యోగులు ఈ ప్రయోజనానికి అర్హులుగా పేర్కొంది. మొదటి వర్గం క్రమబద్ధమైన విభాగపు ఉద్యోగులు. వీరిలో మల్టీ-టాస్కింగ్ స్టాఫ్ (MTS), గ్రూప్-సి ఉద్యోగులు, నాన్-గెజిటెడ్ గ్రూప్-బి ఉద్యోగులు ఉంటారు. రెండో వర్గం గ్రామీణ డాక్ సేవకులు (GDSలు). పోస్టల్ సేవలను గ్రామీణ ప్రాంతాలకు అందించే ఈ సిబ్బందికి ఎక్స్-గ్రేషియా బోనస్ వర్తిస్తుంది. మూడో వర్గం పూర్తికాల కాజువల్ కార్మికులు. తాత్కాలిక హోదా కలిగిన వారితో సహా పూర్తి సమయం పనిచేసే కార్మికులకు అడ్-హాక్ బోనస్ చెల్లించబడుతుంది.
క్రమబద్ధమైన ఉద్యోగుల కోసం బోనస్‌ను ఒక నిర్దిష్ట సూత్రం ద్వారా లెక్కిస్తారు.
బోనస్ = (సగటు వేతనం × బోనస్ రోజుల సంఖ్య) ÷ 30.4
ఇక్కడ 30.4 అనేది ఒక నెలలో సగటు రోజుల సంఖ్యను సూచిస్తుంది. సగటు వేతనం లెక్కింపులో ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఉద్యోగి పొందిన అర్హత కలిగిన వేతన అంశాలను మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.
అయితే ఇందులో ఒక ముఖ్యమైన పరిమితి కూడా ఉంది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏ నెలలోనైనా ఉద్యోగి వేతనం ₹7,000 కంటే ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, బోనస్ లెక్కింపులో ఆ నెలకు గరిష్టంగా ₹7,000 మాత్రమే పరిగణిస్తారు. అంటే వాస్తవ వేతనం ఎంత ఎక్కువైనా, బోనస్ గణన కోసం నెలవారీ పరిమితి ₹7,000గానే ఉంటుంది. బోనస్ లెక్కింపులో పే మ్యాట్రిక్స్‌లోని మూల వేతనం (బేసిక్ పే), కరువు భత్యం (DA), ప్రత్యేక బ్యాంకింగ్ భత్యం, డిప్యుటేషన్ డ్యూటీ భత్యం, అలాగే శిక్షణ సంస్థల ఫ్యాకల్టీ సిబ్బందికి చెల్లించే శిక్షణ భత్యం వంటి అంశాలను వేతనంలో భాగంగా పరిగణిస్తారు.
ఉద్యోగి సగటు నెలవారీ వేతనాన్ని లెక్కించేందుకు 2025 ఏప్రిల్ 1 నుంచి 2026 మార్చి 31 వరకు పొందిన అర్హత కలిగిన వేతనాన్ని తీసుకుంటారు. ప్రతి నెలకు గరిష్టంగా ₹7,000 పరిమితిని వర్తింపజేసి మొత్తం మొత్తాన్ని 12తో భాగిస్తారు. అయితే అసాధారణ సెలవులు (Extraordinary Leave-EOL) లేదా డైస్-నాన్ కాలాలు ఉంటే, వాటికి అనుగుణంగా వేతన పరిమితిలో కోతలు విధిస్తారు.
ఉదాహరణకు, ఒక ఉద్యోగి సగటు నెలవారీ అర్హత కలిగిన వేతనం ₹7,000 అయితే, 60 రోజుల బోనస్ ఇలా లెక్కిస్తారు.
బోనస్ = (₹7,000 × 60) ÷ 30.4
దీని ప్రకారం ఉద్యోగికి దాదాపు ₹13,816 బోనస్ లభిస్తుంది.
గ్రామీణ డాక్ సేవక్‌లకు ప్రొడక్టివిటీ లింక్డ్ బోనస్ కాకుండా ఎక్స్-గ్రేషియా బోనస్ చెల్లిస్తారు. ఇది వారు పొందిన టైమ్ రిలేటెడ్ కంటిన్యూటీ అలవెన్స్ (TRCA) మరియు దానికి సంబంధించిన కరువు భత్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
దీని గణన సూత్రం:
ఎక్స్-గ్రేషియా బోనస్ = (సగటు నెలవారీ TRCA × బోనస్ రోజుల సంఖ్య) ÷ 30.4
పూర్తి ఆర్థిక సంవత్సర కాలం పని చేసిన GDSల విషయంలో 2025 ఏప్రిల్ 1 నుంచి 2026 మార్చి 31 వరకు పొందిన TRCA మరియు DAలను కలిపి, 12తో భాగించి సగటు నెలవారీ మొత్తాన్ని నిర్ణయిస్తారు. ఈ మొత్తం ₹7,000 కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, బోనస్ గణన కోసం దానిని ₹7,000కు పరిమితం చేస్తారు. అదే సమయంలో, ఆర్థిక సంవత్సరంలో మధ్యలో చేరిన వారు, విధుల్లో లేని వారు లేదా సేవ నుంచి నిష్క్రమించిన GDSలకు, వారు పనిచేసిన కాలానికి అనుగుణంగా దామాషా పద్ధతిలో బోనస్ చెల్లిస్తారు.
పూర్తి సమయం పనిచేసే కాజువల్ కార్మికులు, తాత్కాలిక హోదా కలిగిన వారితో సహా, అడ్-హాక్ బోనస్‌కు అర్హులు. అయితే ఇందుకు కొన్ని అర్హత ప్రమాణాలు ఉన్నాయి. 2026 మార్చి 31 నాటికి, కనీసం వరుసగా మూడు సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం పనిచేసి ఉండాలి.
అలాగే ప్రతి ఏడాది కనీసం 240 రోజులు, రోజుకు ఎనిమిది గంటల పని పూర్తి చేసి ఉండాలి. ఐదు రోజుల పని వారాన్ని అనుసరించే కార్యాలయాల్లో పనిచేసే వారు సంవత్సరానికి కనీసం 206 రోజులు పనిచేసి ఉండాలి.
వీరి బోనస్ గణన కోసం ₹1,200 నామమాత్రపు నెలవారీ వేతనాన్ని ప్రామాణికంగా తీసుకుంటారు.
గరిష్ట అడ్-హాక్ బోనస్ = (₹1,200 × బోనస్ రోజులు) ÷ 30.4
ఆ తరువాత గరిష్ట బోనస్ మొత్తాన్ని 365తో భాగించి రోజువారీ బోనస్ రేటును నిర్ణయిస్తారు. ఆ రేటును సంబంధిత కార్మికుడు 2025 ఏప్రిల్ 1 నుంచి 2026 మార్చి 31 మధ్య పనిచేసిన రోజుల సంఖ్యతో గుణించి తుది బోనస్‌ను లెక్కిస్తారు. అయితే ఏదైనా నెలలో ఉద్యోగి వాస్తవ నెలవారీ వేతనం ₹1,200 కంటే తక్కువగా ఉంటే, బోనస్ లెక్కింపులో నామమాత్రపు వేతనం కాకుండా ఆ నెలలో పొందిన వాస్తవ వేతనాన్నే పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.
పోస్టల్ శాఖ ఉత్తర్వుల ప్రకారం, ఆర్థిక సంవత్సరంలో సస్పెన్షన్‌లో ఉన్న ఉద్యోగులు లేదా డైస్-నాన్ కాలం వర్తించిన ఉద్యోగుల విషయంలో గతంలో 1981, 1988 సంవత్సరాల్లో జారీ చేసిన సంబంధిత స్పష్టీకరణ ఉత్తర్వులు అమలులో ఉంటాయి. అదేవిధంగా, 2025 ఏప్రిల్ 1 నుంచి 2026 మార్చి 31 మధ్య రాజీనామా చేసిన, పదవీ విరమణ పొందిన, ఉద్యోగం నుంచి తప్పుకున్న లేదా డిప్యుటేషన్‌పై వెళ్లిన ఉద్యోగులు కూడా నిర్దేశిత నిబంధనల ప్రకారం బోనస్‌కు అర్హులవుతారు. అంటే సేవలో మార్పులు జరిగినప్పటికీ, వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం వారికి బోనస్ హక్కు కొనసాగుతుంది.
ఈ ఉత్తర్వు 2025-26 అకౌంటింగ్ సంవత్సరానికి సంబంధించిన బోనస్ చెల్లింపును మంజూరు చేస్తోంది. ఉద్యోగులకు చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని సమీప రూపాయికి రౌండ్ ఆఫ్ చేసి చెల్లిస్తారు. ఈ బోనస్ చెల్లింపులకు అయ్యే వ్యయాన్ని ఉద్యోగుల వేతనాలు, భత్యాలు నమోదు చేసే ఖాతా శీర్షికలోని “రివార్డ్స్” విభాగం కింద నమోదు చేయాలని ఉత్తర్వుల్లో పేర్కొన్నారు. అలాగే ఈ మొత్తం వ్యయాన్ని 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి మంజూరైన గ్రాంటు నుంచి భరించనున్నారు.
