మధ్యాహ్నం 2:25 గంటల సమయానికి ప్రధాన సూచీల పనితీరు చూస్తే పరిస్థితి తీవ్రత అర్థమవుతుంది. బాంబే స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ (BSE) ప్రధాన సూచీ సెన్సెక్స్ ఏకంగా 1,214.39 పాయింట్లు (లేదా 1.61 శాతం) పతనమై 73,621.47 స్థాయి వద్ద ట్రేడ్ అయింది. ఉదయం 74,272.40 వద్ద కొంతమేర సానుకూలంగానే ప్రారంభమైనప్పటికీ, ఆ తర్వాత అమ్మకాల వెల్లువతో ఏ దశలోనూ కోలుకోలేకపోయింది. ఒక దశలో 73,783.84 కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయి, రోజంతా అదే బలహీనతను కొనసాగించింది.
మరోవైపు జాతీయ స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ (NSE) సూచీ నిఫ్టీ పరిస్థితి కూడా భిన్నంగా లేదు. నిఫ్టీ 384.90 పాయింట్లు (లేదా 1.63 శాతం) పతనమై 23,063.85 స్థాయికి దిగజారింది. ఉదయం 23,221.80 వద్ద ప్రారంభమైన ఈ సూచీ, ఇంట్రాడేలో 23,132.15 కనిష్ట స్థాయిని తాకి పెట్టుబడిదారుల సంపదను భారీగా ఆవిరి చేసింది. కేవలం లార్జ్ క్యాప్ (అగ్రశ్రేణి) షేర్లకే పరిమితం కాకుండా ఈ పతనం విస్తృత మార్కెట్‌ను (Broad market) కూడా తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. ‘నిఫ్టీ మిడ్‌క్యాప్ సెలెక్ట్’ సూచీ ఏకంగా 2.97 శాతం కుప్పకూలగా, ‘నిఫ్టీ మిడ్‌క్యాప్ 50’ మరియు ‘నిఫ్టీ మిడ్‌క్యాప్ 100’ సూచీలు వరుసగా 1.98 శాతం, 1.74 శాతం మేర భారీ నష్టాలను మూటగట్టుకున్నాయి. స్మాల్ క్యాప్ రంగం కూడా ఈ అమ్మకాల సెగనుండి తప్పించుకోలేక ‘నిఫ్టీ స్మాల్‌క్యాప్ 100’ 1.25 శాతం నష్టపోయింది.
మార్కెట్లలో భవిష్యత్తు అస్థిరతను (Volatility), పెట్టుబడిదారుల భయాన్ని సూచించే ‘ఇండియా VIX’ సూచీ ఏకంగా 26 శాతం మేర ఎగబాకడం దలాల్ స్ట్రీట్‌లో మరింత ఆందోళన పెంచుతోంది. గత ట్రేడింగ్ సెషన్‌లో 10.35 వద్ద ఉన్న ఈ సూచీ, ఒక్కసారిగా 26.28 శాతం పెరిగి 13.10కి చేరుకుంది. ఈ స్థాయిలో VIX పెరగడం అంటే, రాబోయే రోజుల్లో కూడా మార్కెట్లో భారీ ఒడిదుడుకులు, అధిక అస్థిరత కొనసాగే అవకాశం ఉందని ట్రేడర్లు బలంగా విశ్వసిస్తున్నట్లు అర్థం.
స్టాక్ మార్కెట్ల భారీ పతనానికి దారితీసిన 5 ప్రధాన కారణాలు ఇవే..
ఈ భారీ అమ్మకాలకు ప్రధాన కారణాలలో ఒకటి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ బాండ్లపై రాబడులు అమాంతం పెరగడం. జపాన్ 10 సంవత్సరాల ప్రభుత్వ బాండ్ దిగుబడి ఆగస్టు 1996 తర్వాత ఎన్నడూ లేని విధంగా 3.06 శాతానికి పెరిగింది. మరోవైపు అమెరికాలో వ్యాపార కార్యకలాపాలు ఊహించిన దానికంటే బలంగా ఉండటంతో, ఫెడరల్ రిజర్వ్ వడ్డీ రేట్లను ఎక్కువ కాలం పాటు గరిష్ట స్థాయిల్లోనే ఉంచుతుందనే అంచనాలు పెరిగాయి. దీనితో అమెరికా 10-ఏళ్ల ట్రెజరీ దిగుబడి 2007 తర్వాత అత్యధిక స్థాయికి (సుమారు 5.11 శాతం) చేరింది. ఇలా బాండ్ ఈల్డ్స్ పెరిగినప్పుడు, పెట్టుబడిదారులకు రిస్క్ లేని స్థిర-ఆదాయ ఆస్తులు మరింత ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తాయి. దీంతో వారు ఈక్విటీ మార్కెట్ల (షేర్ల) నుండి పెట్టుబడులను ఉపసంహరించుకుంటారు.
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ (ముడి చమురు) ధరలు బ్యారెల్‌కు 100 డాలర్ల మార్కును దాటి, ప్రస్తుతం 106 డాలర్ల వద్ద ప్రమాదకరంగా కదులుతున్నాయి. మన దేశం తన చమురు అవసరాల్లో దాదాపు 80 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతుంది. కాబట్టి, ముడి చమురు ధరలు పెరిగితే భారతదేశ దిగుమతి బిల్లు భారీగా పెరుగుతుంది. ఇది దేశీయంగా ద్రవ్యోల్బణాన్ని (ధరల పెరుగుదలను) మరింత రెచ్చగొడుతుంది. హోర్ముజ్ జలసంధి చుట్టూ జరుగుతున్న పరిణామాలు చమురు సరఫరాపై మరింత భయాందోళనలను పెంచుతున్నాయి.
ఈ రెండు దేశాల మధ్య పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణ ప్రపంచ మార్కెట్లలో రిస్క్ తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని (Risk appetite) బలహీనపరుస్తోంది. ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీలో ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ మాట్లాడుతూ, అమెరికా ఒత్తిళ్లకు తమ దేశం తలొగ్గే ప్రసక్తే లేదని తేల్చి చెప్పారు. దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారా సమస్య పరిష్కారం అవుతుందన్న ఆశలు సన్నగిల్లడంతో, గత సెషన్‌లో చమురు ధరలు మళ్లీ భగ్గుమన్నాయి. ఒకవేళ ఇరాన్‌పై అమెరికా సైనిక చర్యలకు దిగితే ఆ ప్రభావం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్రంగా ఉంటుంది. భారతీయ మార్కెట్లకు ఇలాంటి ఉద్రిక్తతలు ఎప్పుడూ ప్రమాదకరమే. దీనివల్ల రూపాయి విలువ పతనం కావడంతో పాటు వాణిజ్య లోటు పెరిగే రిస్క్ ఉంది.
గత రాత్రి అమెరికా స్టాక్ మార్కెట్లు (వాల్ స్ట్రీట్) భారీ నష్టాలతో ముగియడం కూడా మన మార్కెట్ సెంటిమెంట్‌ను దెబ్బతీసింది. అక్కడ డౌ జోన్స్ ఇండస్ట్రియల్ యావరేజ్ 0.68 శాతం, ఎస్&పి 500 0.75 శాతం, నాస్‌డాక్ 1.13 శాతం మేర పతనమయ్యాయి. అధిక ట్రెజరీ ఈల్డ్స్, పెరిగిన చమురు ధరల ప్రభావం ఆసియా మార్కెట్లపై కూడా పడటంతో, పెట్టుబడిదారులు అప్రమత్తత పాటించి అమ్మకాలకు మొగ్గుచూపారు.
దేశీయ మార్కెట్ పతనంలో బ్యాంకింగ్, ఆర్థిక రంగ షేర్లు ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి. ‘నిఫ్టీ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్’ సూచీ 2.14 శాతం, ‘నిఫ్టీ బ్యాంక్’ 1.76 శాతం, ‘నిఫ్టీ ప్రైవేట్ బ్యాంక్’ 2.03 శాతం మేర కుప్పకూలాయి. బజాజ్ ఫైనాన్స్ ఏకంగా 5 శాతం పైగా పతనం కాగా, యాక్సిస్ బ్యాంక్ 5 శాతం, బజాజ్ ఫిన్‌సర్వ్ 4 శాతం మేర నష్టపోయి మార్కెట్‌ను కిందికి లాగాయి. మెటల్ రంగం కూడా తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొని 1.62 శాతం పతనమైంది. అయితే, రక్షణాత్మక రంగాలుగా (Defensive sectors) భావించే ఫార్మా (0.21%), హెల్త్‌కేర్ (0.34%) సూచీలు సాపేక్షంగా తక్కువ నష్టాలతో నిలదొక్కుకోగలిగాయి.
వీటన్నింటికి తోడు, బీమా రంగ నియంత్రణ సంస్థ ఐఆర్‌డీఏఐ తీసుకురానున్న కొత్త నిబంధనలు ఇన్సూరెన్స్ షేర్లపై అదనపు ఒత్తిడిని పెంచాయి. ఇన్సూరెన్స్ వెబ్‌సైట్లలో వినియోగదారులను తప్పుదారి పట్టించే ‘డార్క్ ప్యాటర్న్స్’ను అరికట్టేందుకు సంస్థ ఒక కన్సల్టేషన్ పేపర్‌ను విడుదల చేసింది. ఈ పారదర్శక చర్యల వల్ల బీమా సంస్థల వ్యాపార వ్యూహాలపై ప్రభావం పడుతుందన్న అంచనాలతో ఆయా కంపెనీల షేర్లలో విడిగా అమ్మకాలు కనిపించాయి.
