సాధారణంగా చెరకు రసాన్ని లేదా తాటి జాతుల నుంచి సేకరించిన రసాన్ని మరిగించి బెల్లాన్ని తయారు చేస్తారు. నాణ్యమైన బెల్లం బంగారు గోధుమ రంగు నుంచి ముదురు గోధుమ రంగు వరకు ఉండవచ్చు. దానికి సహజమైన తీపి వాసన, ప్రత్యేకమైన రుచి ఉంటాయి. తయారీ విధానం, తేమ, నిల్వ పరిస్థితులను బట్టి రంగు, గట్టిదనం మారుతుంటాయి.
మరోవైపు, అసహజమైన మెరుపు, అనుమానాస్పద వాసన, మురికి లేదా ఇతర పదార్థాల ఆనవాళ్లు కనిపిస్తే నాణ్యతపై సందేహం కలగవచ్చు. అయితే పసుపు రంగులో ఉందని, తెల్లగా ఉందని మాత్రమే బెల్లాన్ని కల్తీదిగా నిర్ధారించలేం. రంగు ఒక్కటే స్వచ్ఛతకు ప్రమాణం కాదు.
బెల్లం నాణ్యతపై సందేహం ఉంటే మొదట కొద్దిగా బెల్లం పొడిని శుభ్రమైన నీటిలో కలపాలి. అది కరిగిన తర్వాత గ్లాసు అడుగున తెల్లటి సుద్దలాంటి పదార్థం లేదా ఇతర కరగని అవశేషాలు ఉన్నాయేమో పరిశీలించాలి. అవి కనిపిస్తే అనుమానించవచ్చు. అయితే సహజమైన మలినాలు కూడా మిగిలే అవకాశం ఉన్నందున ఈ పరీక్షతో కల్తీని ఖరారు చేయలేం.
రెండోది, బెల్లం రంగు, వాసన, పైభాగాన్ని పరిశీలించడం. అసహజమైన దుర్వాసన, అనుమానాస్పద పూత లేదా మురికి కనిపిస్తే దానిని ఉపయోగించకపోవడం మంచిది. మూడోది, ప్యాకెట్‌పై ఉన్న తయారీదారు వివరాలు, పదార్థాల జాబితా, ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ లైసెన్స్ వివరాలు, తయారీ తేదీ, నిల్వ సూచనలను తనిఖీ చేయడం. విశ్వసనీయ విక్రేత నుంచి కొనుగోలు చేయాలి.
భారత ఆహార భద్రత సంస్థ (ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ) అందించే డీఏఆర్‌టీ పరీక్షల సమాచారంలో బెల్లంలోని సుద్ద పొడిని గుర్తించే పరీక్ష కూడా ఉంది. అయినప్పటికీ అన్ని కల్తీలను ఇంట్లో గుర్తించడం సాధ్యం కాదు. అవసరమైతే ప్రయోగశాల పరీక్ష చేయించాలి. పరీక్షల కోసం హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ వంటి ప్రమాదకర రసాయనాలను ఉపయోగించకూడదు.
కల్తీ బెల్లంలో ఏ పదార్థాలు కలిశాయి, వాటి పరిమాణం ఎంత అనే అంశాలపై ఆరోగ్యపరమైన ప్రమాదం ఆధారపడి ఉంటుంది. కలుషితాలు ఉంటే కడుపునొప్పి, వికారం, వాంతులు, విరేచనాలు వంటి సమస్యలు రావచ్చు. అనుమతించని రంగులు, రసాయనాలు కూడా హాని కలిగించే అవకాశం ఉంది. నాణ్యత లేని పదార్థాలు కలపడం వల్ల బెల్లంలోని సహజ పోషకాల ప్రయోజనం తగ్గవచ్చు.
బెల్లంలో కార్బోహైడ్రేట్లు, చక్కెరలు అధికంగా ఉండటం వల్ల శరీరానికి శక్తి లభిస్తుంది. తయారీ విధానాన్ని బట్టి ఇనుము, పొటాషియం, మెగ్నీషియం వంటి ఖనిజాలు కొద్దిమొత్తాల్లో ఉండవచ్చు. పాయసం, లడ్డూలు, రాగి జావ వంటి వంటకాల్లోనూ దీనిని ఉపయోగించవచ్చు. అయితే బెల్లం తింటేనే రక్తహీనత తగ్గుతుందని లేదా శరీరంలోని విషపదార్థాలు తొలగిపోతాయని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది: సహజమైన బెల్లం కూడా రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిని పెంచగలదు. ఎక్కువగా తింటే కేలరీలు పెరిగి బరువు, రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణపై ప్రభావం పడవచ్చు. అందువల్ల బెల్లాన్ని పరిమితంగా తీసుకోవాలి. చక్కెరకు బదులుగా బెల్లం వాడినా తీపి పదార్థాల మొత్తం వినియోగాన్ని తగ్గించడం ఆరోగ్యానికి మంచిది.
