చమురు మార్కెట్‌ను అంచనా వేయడానికి పెట్టుబడిదారులు పలు కీలక గణాంకాలను పరిశీలిస్తున్నారు. పెట్రోలియం ఎగుమతి దేశాల సంస్థ (OPEC), అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) విడుదల చేసే నెలవారీ చమురు మార్కెట్ నివేదికలు ఇందులో ముఖ్యమైనవి. వీటితో పాటు అమెరికన్ పెట్రోలియం ఇన్‌స్టిట్యూట్ (API) వెల్లడించే వారపు నిల్వల గణాంకాలు, అమెరికా ప్రభుత్వం విడుదల చేసే ముడి చమురు నిల్వలు, దిగుమతుల వివరాలను కూడా మార్కెట్ వర్గాలు నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు డిమాండ్, సరఫరాలో మార్పులు, నిల్వల స్థాయులు ధరలపై ప్రభావం చూపుతాయి.
రియాద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంపై దాడి జరిగిన నేపథ్యంలో పశ్చిమాసియాలో పరిస్థితులు మరింత సంక్లిష్టంగా మారాయి. పొరుగున ఉన్న యెమెన్‌లో ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న హౌతీ తిరుగుబాటుదారులపై సౌదీ అరేబియా చేపడుతున్న దాడుల్లో అమెరికా కూడా చేరే అంశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ వెల్లడించారు. దీంతో ప్రాంతీయ సంఘర్షణ మరింత విస్తరించే అవకాశాలపై ఆందోళనలు పెరిగాయి. ఈ పరిణామాలు చమురు ఉత్పత్తి, రవాణాకు అంతరాయం కలిగించవచ్చనే భయాలు మార్కెట్‌లో నెలకొన్నాయి.
మోతీలాల్ ఓస్వాల్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్‌లో కమోడిటీస్ పరిశోధన విభాగం అధిపతి నవనీత్ దమానీ మాట్లాడుతూ, విస్తరిస్తున్న సంఘర్షణ కారణంగా బాబ్ ఎల్-మండేబ్ జలసంధితో పాటు ఈ ప్రాంతంలోని కీలక సముద్ర మార్గాల ద్వారా ఇంధన రవాణాపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయని తెలిపారు. ఈ మార్గాల్లో అంతరాయాలు ఏర్పడితే చమురు సరఫరా ఆలస్యం కావడంతో పాటు రవాణా ఖర్చులు కూడా పెరగవచ్చని వివరించారు.
దేశీయ మార్కెట్‌లో మల్టీ కమోడిటీ ఎక్స్ఛేంజ్ (MCX)లో ముడి చమురు కాంట్రాక్టులు మిశ్రమ ధోరణిని ప్రదర్శించాయి. అక్టోబర్ డెలివరీ కాంట్రాక్ట్ గత వారంలో రూ.35 తగ్గి, 0.4 శాతం నష్టంతో బ్యారెల్‌కు రూ.8,881 వద్ద ముగిసింది. మరోవైపు, నవంబర్ డెలివరీ కాంట్రాక్ట్ రూ.82 పెరిగి, దాదాపు 1 శాతం లాభంతో బ్యారెల్‌కు రూ.8,828 వద్ద స్థిరపడింది. యుద్ధానికి ముందు MCXలో ముడి చమురు ధర బ్యారెల్‌కు సుమారు రూ.6,500 స్థాయిలో ఉండగా, ప్రస్తుతం రూ.8,500 పైన కొనసాగుతోంది. అంటే, భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాల కారణంగా సరఫరాకు ముప్పు ఏర్పడవచ్చనే అంచనాలు ధరల్లో ఇంకా కొనసాగుతున్నాయని దమానీ పేర్కొన్నారు. అమెరికా ప్రతిపాదనకు ఇరాన్ నుంచి సానుకూల స్పందన వస్తే సమీప కాలంలో ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉందని, అయితే చర్చల్లో పురోగతి సాధించినంత మాత్రాన చమురు సరఫరా వెంటనే సాధారణ స్థితికి వస్తుందని భావించకూడదని ఆయన వివరించారు.
అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య చర్చలు నిర్మాణాత్మకంగా సాగుతున్నాయని, నవంబర్ 3న జరగనున్న మధ్యంతర ఎన్నికలకు ముందు ఇరాన్‌పై సైనిక దాడి చేయబోమని ట్రంప్ గతంలో పేర్కొన్నట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. ఇదే సమయంలో, హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిచేందుకు అమెరికా చేసిన ప్రతిపాదనపై ఇరాన్ స్పందనను పరిశీలిస్తోంది. హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలకమైన మార్గం. ఈ మార్గం ద్వారా రవాణా సాధారణ స్థితిలో కొనసాగకపోతే చమురు సరఫరా తగ్గడంతో పాటు నౌకల రవాణా ఖర్చులు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఈ మార్గంలో తీవ్ర ఆంక్షలు, అడ్డంకులు కొనసాగుతున్నాయని దమానీ తెలిపారు. సెప్టెంబర్‌లో ఎగుమతులు కొంత మేర పునరుద్ధరించినప్పటికీ, అధిక ఖర్చులతో కూడిన
ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై ఆధారపడాల్సి వచ్చిందని వివరించారు.
రెలిగేర్ బ్రోకింగ్‌కు చెందిన ఎస్‌వీపీ-రీసెర్చ్ ప్రకారం, హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిచేందుకు ఒప్పందం కుదిరితే ప్రపంచ ఇంధన ధరలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల ముడి చమురు దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే భారత్‌కు కొంత ఉపశమనం లభించవచ్చు. అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు తగ్గితే దేశ దిగుమతి బిల్లు తగ్గే అవకాశం ఉండటంతో పాటు రూపాయిపై ఒత్తిడి కూడా కొంత మేర తగ్గవచ్చు. అయితే, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి కొనసాగినంత కాలం చమురు ధరల్లో ఒడిదుడుకులు తప్పకపోవచ్చని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లోనూ ముడి చమురు ధరలు పెరిగాయి. డిసెంబర్ డెలివరీ కోసం బ్రెంట్ క్రూడ్ ఫ్యూచర్స్ బ్యారెల్‌కు 2.47 డాలర్లు, అంటే 2.41 శాతం పెరిగి 104.72 డాలర్లకు చేరాయి. అమెరికాకు చెందిన వెస్ట్ టెక్సాస్ ఇంటర్మీడియట్ (WTI) క్రూడ్ ధర కూడా 1 శాతం పెరిగి న్యూయార్క్ మార్కెట్‌లో బ్యారెల్‌కు 91.85 డాలర్ల వద్ద ముగిసింది. అమెరికా గల్ఫ్ ఆఫ్ మెక్సికో ప్రాంతంలో తుపానుల కారణంగా చమురు ఉత్పత్తికి అంతరాయాలు ఏర్పడటం కూడా ధరలకు మద్దతునిచ్చింది. ఉత్పత్తి తాత్కాలికంగా నిలిచిపోవడంతో సరఫరా తగ్గుతుందనే అంచనాలు పెరిగాయి. దీంతో శుక్రవారం నాటి నష్టాల నుంచి WTI ధరలు కోలుకున్నాయి. అయితే, ఉత్పత్తి తిరిగి ప్రారంభమైతే ఈ మద్దతు తగ్గవచ్చని దమానీ అభిప్రాయపడ్డారు.
ప్రపంచ చమురు సరఫరా అంచనాలను విశ్లేషకులు తగ్గిస్తూ వస్తున్నారని, గల్ఫ్ ప్రాంతం నుంచి సరఫరా గణనీయంగా పునరుద్ధరించడానికి 2027కు ముందు స్పష్టత లభించడం కష్టమని దమానీ పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, ఛాయిస్ బ్రోకింగ్ నివేదిక ప్రకారం, హోర్ముజ్ జలసంధిలో 11 చమురు ట్యాంకర్లపై దాడులు జరగడంతో రవాణా ఖర్చులు రికార్డు స్థాయికి చేరాయి. నౌకల రాకపోకల్లో తీవ్రమైన అడ్డంకులు ఏర్పడటం కూడా మార్కెట్‌పై ప్రభావం చూపుతోంది. అయితే, అమెరికా ట్రెజరీ రష్యా నుంచి 2.25 కోట్ల బ్యారెళ్ల డీజిల్‌ను ప్రపంచ మార్కెట్‌లోకి విడుదల చేసేందుకు తాత్కాలిక లైసెన్స్ జారీ చేయడం ధరల పెరుగుదలకు కొంత అడ్డుకట్ట వేసిందని ఛాయిస్ బ్రోకింగ్ తెలిపింది. అలాగే, మియామీలో పశ్చిమ దేశాల మిత్రదేశాలు, ఉక్రెయిన్‌తో జరిగిన దౌత్యపరమైన చర్చలు కూడా కొంత ఉపశమనం కలిగించాయని పేర్కొంది.
