Last Updated:
వయసు పెరగడం, నిద్ర సరిగ్గా లేకపోవడం, మానసిక ఒత్తిడి వంటి కారణాలతో పాటు శరీరంలో కొన్ని పోషకాల లోపం కూడా జ్ఞాపకశక్తిపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ముఖ్యంగా విటమిన్ బి12 లోపం వల్ల కొంతమందిలో ఏకాగ్రత తగ్గడం, ఆలోచించడంలో ఇబ్బంది, మతిమరుపు వంటి సమస్యలు కనిపించవచ్చు. అయితే మతిమరుపు ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ విటమిన్ బి12 లోపమే కారణమని చెప్పలేం.
కొన్నిసార్లు మనం తొందరలో ఉన్నప్పుడు లేదా ఎక్కువ ఒత్తిడికి గురైనప్పుడు చిన్న చిన్న విషయాలను మర్చిపోతుంటాం. అయితే తరచూ ఇలాగే జరుగుతుంటే దానిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. వయసు పెరగడం, నిద్ర సరిగ్గా లేకపోవడం, మానసిక ఒత్తిడి వంటి కారణాలతో పాటు శరీరంలో కొన్ని పోషకాల లోపం కూడా జ్ఞాపకశక్తిపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ముఖ్యంగా విటమిన్ బి12 లోపం వల్ల కొంతమందిలో ఏకాగ్రత తగ్గడం, ఆలోచించడంలో ఇబ్బంది, మతిమరుపు వంటి సమస్యలు కనిపించవచ్చు. అయితే మతిమరుపు ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ విటమిన్ బి12 లోపమే కారణమని చెప్పలేం.
విటమిన్ బి12 మన శరీరానికి చాలా అవసరమైన పోషకం. ఇది ఎర్ర రక్త కణాల తయారీకి, మెదడు మరియు నాడీ వ్యవస్థ సక్రమంగా పనిచేయడానికి సహాయపడుతుంది. శరీరంలో ఈ విటమిన్ తగినంతగా లేకపోతే అలసట, నీరసం వంటి సమస్యలతో పాటు నరాలకు సంబంధించిన ఇబ్బందులు కూడా రావచ్చు. కొందరిలో చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిర్లు రావడం, నడుస్తున్నప్పుడు తూలుతున్నట్లు అనిపించడం, ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. మరికొందరిలో చిరాకు, మూడ్‌లో మార్పులు, పనిపై దృష్టి పెట్టలేకపోవడం వంటి సమస్యలు ఉండవచ్చు. ఈ లక్షణాలు కనిపించినంత మాత్రాన బి12 లోపం ఉందని నిర్ధారించలేం. వైద్య పరీక్షల ద్వారా కారణాన్ని తెలుసుకోవాలి.
విటమిన్ బి12 ఎలాంటి ఆహారాల్లో లభిస్తుంది?
పాలు, పెరుగు, జున్ను, గుడ్లు, చేపలు, మాంసం వంటి ఆహారాల్లో విటమిన్ బి12 లభిస్తుంది. ఈ ఆహారాలను తక్కువగా తీసుకునేవారిలో, ముఖ్యంగా పూర్తిగా శాకాహారం తీసుకునేవారిలో, బి12 లోపం వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అంతేకాకుండా వయసు పెరగడం, కొన్ని జీర్ణ సంబంధిత సమస్యలు ఉండటం, ఆహారం నుంచి ఈ విటమిన్‌ను శరీరం సరిగ్గా గ్రహించలేకపోవడం వల్ల కూడా లోపం ఏర్పడవచ్చు. అందుకే రోజువారీ ఆహారంలో పోషకాలు సమృద్ధిగా ఉండేలా చూసుకోవాలి.
మతిమరుపుకు ఇతర కారణాలు కూడా ఉన్నాయి!
విటమిన్ బి12 మాత్రమే కాకుండా, తగినంత నిద్ర లేకపోవడం, దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి, ఆందోళన, శారీరక శ్రమ తగ్గడం వంటి అంశాలు కూడా జ్ఞాపకశక్తిని ప్రభావితం చేయవచ్చు. కొన్నిసార్లు థైరాయిడ్ సమస్యలు, కొన్ని మందుల ప్రభావం లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల కూడా మతిమరుపు రావచ్చు. ఎక్కువసేపు ఫోన్ లేదా కంప్యూటర్ ఉపయోగించడం వల్ల దృష్టి మరలిపోవచ్చు. అందువల్ల పనులపై ఏకాగ్రత తగ్గి విషయాలను మర్చిపోయే అవకాశం ఉంటుంది.
ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి: ప్రతిరోజూ సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం, తగినంత నిద్రపోవడం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం, ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం వంటి అలవాట్లు ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయి. జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలు తరచుగా వస్తున్నా, రోజువారీ పనులకు ఆటంకం కలిగిస్తున్నా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. అవసరమైతే విటమిన్ బి12 స్థాయులను తెలుసుకోవడానికి రక్త పరీక్ష చేయించుకోవచ్చు. వైద్యుల సలహా లేకుండా సొంతంగా విటమిన్ సప్లిమెంట్లు వాడకూడదు. అకస్మాత్తుగా తీవ్రమైన గందరగోళం లేదా జ్ఞాపకశక్తి మార్పులు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.
