ప్రతి ఏడాది సెప్టెంబర్ 21న ప్రపంచ అల్జీమర్స్ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. ఈ సందర్భంగా ఆరోగ్య నిపుణులు అల్జీమర్స్, డిమెన్షియాకు సంబంధించిన ప్రారంభ లక్షణాలపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పిస్తున్నారు. జ్ఞాపకశక్తిలో వచ్చే మార్పులను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా, అవి పదేపదే కనిపిస్తే వైద్యులను సంప్రదించాలని సూచిస్తున్నారు.
చిన్న వయసులోనూ జ్ఞాపకశక్తిపై ప్రభావం:
జీఆర్ఎంసీ న్యూరాలజీ విభాగాధిపతి డాక్టర్ దినేష్ ఉడేనియా తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. మారుతున్న జీవనశైలి, అధిక మానసిక ఒత్తిడి, రోజువారీ జీవితంలో సమతుల్యత లేకపోవడం వంటి అంశాలు చిన్న వయసులోనే జ్ఞాపకశక్తి, మానసిక సామర్థ్యంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
న్యూస్ 18 గుజరాతీ కథనం ప్రకారం ప్రస్తుతం అల్జీమర్స్ వ్యాధికి పూర్తిగా, శాశ్వతంగా నయం చేసే చికిత్స అందుబాటులో లేదని వైద్యులు చెబుతున్నారు. అయితే వ్యాధిని ప్రారంభ దశలోనే గుర్తిస్తే తగిన మందులు, కాగ్నిటివ్ థెరపీ, జీవనశైలిలో మార్పుల ద్వారా దాని ప్రభావాన్ని, పురోగతి వేగాన్ని కొంతవరకు నియంత్రించవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అందుకే తరచూ కనిపించే మతిమరుపు లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం ముఖ్యం.
అల్జీమర్స్‌కు 5 ప్రధాన హెచ్చరిక సంకేతాలు:
1. ఇటీవలి విషయాలు మర్చిపోవడం: ముఖ్యమైన తేదీలు, ఇటీవల జరిగిన విషయాలు పదేపదే మర్చిపోవడం.
2. ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో ఇబ్బందులు: సాధారణ కూడికలు, తీసివేతలు, ఇంటి బడ్జెట్, బ్యాంకింగ్ వంటి రోజువారీ పనుల్లో అకస్మాత్తుగా గందరగోళానికి గురికావడం.
3. తెలిసిన ప్రదేశాల్లో దారి మర్చిపోవడం: ఎన్నోసార్లు వెళ్లిన ప్రాంతాల్లో దారి గుర్తుపట్టలేకపోవడం.
4. ప్రవర్తనలో మార్పులు: కారణం లేకుండా చిరాకు, కుటుంబ సభ్యులపై అనుమానం, భయం లేదా తీవ్రమైన బాధ వంటి మార్పులు కనిపించడం.
5. సరైన పదాలు గుర్తుకు రాకపోవడం: మాట్లాడేటప్పుడు సరైన పదం దొరకకపోవడం లేదా వాక్యాన్ని మధ్యలోనే ఆపేయడం.
ఈ లక్షణాలు అప్పుడప్పుడు మాత్రమే కాకుండా తరచూ పునరావృతమవుతున్నట్లయితే.. సాధారణ మతిమరుపుగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
మెదడును చురుగ్గా ఉంచేందుకు ఏం చేయాలి?
మెదడు ఆరోగ్యంగా, చురుగ్గా ఉండేందుకు రోజూ మానసిక వ్యాయామాలు చేయడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. పజిల్స్ పరిష్కరించడం, మంచి పుస్తకాలు చదవడం, కొత్త భాష నేర్చుకోవడం లేదా సంగీత వాయిద్యాన్ని అభ్యసించడం వంటి కార్యకలాపాలు మెదడును చురుగ్గా ఉంచడంలో సహాయపడవచ్చు.
అలాగే రోజూ కనీసం 30 నిమిషాలు నడవడం, ఆకుకూరలు వంటి పోషకాహారాన్ని తీసుకోవడం, ఒమేగా-3 కొవ్వు ఆమ్లాలు ఉన్న ఆహారాన్ని సమతుల్య ఆహారంలో చేర్చడం కూడా ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో భాగం. కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో క్రమం తప్పకుండా మాట్లాడటం, సామాజిక సంబంధాలను కొనసాగించడం కూడా మానసిక చురుకుదనానికి తోడ్పడుతుంది.
అయితే మతిమరుపు లేదా ప్రవర్తనలో మార్పులు కనిపించినంత మాత్రాన అల్జీమర్స్ ఉందని నిర్ధారించలేం. ఇలాంటి లక్షణాలు పదేపదే కనిపిస్తే సరైన కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించి తగిన పరీక్షలు చేయించుకోవడం ముఖ్యం.5
