న్యూస్18 హిందీ వెల్లడించిన కథనం ప్రకారం.. గత ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన ITR దాఖలు చేయడం మర్చిపోయిన వారు లేదా గడువు తేదీలోపు సమర్పించలేకపోయిన వారికి కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక ప్రత్యేక అవకాశం కల్పిస్తోంది. ITR-U (Updated Income Tax Return) అనే సదుపాయం ద్వారా గతంలో దాఖలు చేయని రిటర్న్ను లేదా ఇప్పటికే సమర్పించిన రిటర్న్లో మిగిలిపోయిన ఆదాయ వివరాలను సరిచేసి మళ్లీ సమర్పించే అవకాశం ఉంది. దీంతో పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ ఆదాయ వివరాలను స్వచ్ఛందంగా వెల్లడించి చట్టపరమైన సమస్యలను నివారించుకోవచ్చు.
ITR-U అనేది ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 139(8A) కింద అందుబాటులో ఉన్న ప్రత్యేక సదుపాయం. సాధారణ ITR, ఆలస్యంగా దాఖలు చేసే Belated Return లేదా Revised Return గడువు ముగిసిన తర్వాత కూడా కొన్ని షరతులతో రిటర్న్ దాఖలు చేసే అవకాశం ఇది కల్పిస్తుంది. ముఖ్యంగా అసలు రిటర్న్లో కొంత ఆదాయాన్ని చూపించడం మరిచిపోయిన వారు లేదా పొరపాట్లు చేసిన వారు వాటిని సరిదిద్దుకోవడానికి ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుంది. ఈ సదుపాయం ప్రధాన ఉద్దేశం పన్ను చెల్లింపుదారులకు తమ తప్పులను స్వయంగా సరిదిద్దుకునే అవకాశం ఇవ్వడం. దీంతో భవిష్యత్తులో ఆదాయపు పన్ను శాఖ నుంచి నోటీసులు రావడం, జరిమానాలు లేదా ఇతర చట్టపరమైన చర్యలను ఎదుర్కొనే పరిస్థితులను తగ్గించుకోవచ్చు. అయితే, ITR-U ద్వారా రిటర్న్ దాఖలు చేసే సమయంలో అదనపు పన్ను, వడ్డీ, జరిమానాలు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
గతంలో ITR-U దాఖలు చేసే గడువు సంబంధిత అసెస్మెంట్ ఇయర్ ముగిసిన తర్వాత 24 నెలలు మాత్రమే ఉండేది. కానీ ప్రస్తుతం ఈ గడువును కేంద్ర ప్రభుత్వం 48 నెలలు (4 సంవత్సరాలు) వరకు పొడిగించింది. దీంతో పన్ను చెల్లింపుదారులు నాలుగు సంవత్సరాల లోపు తమ పాత రిటర్న్లను సరిదిద్దుకునే అవకాశం పొందుతున్నారు. అంటే, ప్రస్తుతం AY 2025-26కు సంబంధించిన ITRను కూడా ITR-U రూపంలో దాఖలు చేయవచ్చు. అయితే ఇందుకు ఆదాయపు పన్ను శాఖ నిర్దేశించిన నిబంధనలు, అర్హత ప్రమాణాలు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సి ఉంటుంది.
ఈ క్రింది పరిస్థితుల్లో ఉన్న పన్ను చెల్లింపుదారులు ITR-Uను ఉపయోగించుకోవచ్చు.
అసలు ITRను గడువులోపు దాఖలు చేయకపోయిన వారు.
ఇప్పటికే సమర్పించిన రిటర్న్లో కొంత అదనపు ఆదాయాన్ని చూపించడం మరిచిపోయిన వారు.
పొరపాటున తమ ఆదాయాన్ని తక్కువగా ప్రకటించిన వారు.
సరైన పన్ను బాధ్యతను చెల్లించేందుకు రిటర్న్ను సవరించాల్సిన అవసరం ఉన్న వారు.
ఇలాంటి వారు ITR-U ద్వారా తమ ఆదాయాన్ని సరిచేసి అవసరమైన అదనపు పన్నును చెల్లించవచ్చు.
అయితే ఈ సదుపాయం ప్రతి ఒక్కరికీ అందుబాటులో ఉండదు. కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో ITR-U దాఖలు చేయడానికి అనుమతి ఉండదు.
పన్ను బాధ్యతను తగ్గించుకోవడానికి.
ఇప్పటికే చెల్లించిన పన్నుకు రీఫండ్ పొందేందుకు.
రీఫండ్ మొత్తాన్ని పెంచుకునేందుకు.
నష్టాలను (Loss) ప్రకటించేందుకు.
ఆదాయపు పన్ను శాఖ సోదాలు (Search), సర్వేలు లేదా ఇతర దర్యాప్తు చర్యలు చేపట్టిన సందర్భాల్లో.
ఈ పరిస్థితుల్లో ITR-Uను ఉపయోగించేందుకు అవకాశం ఉండదు.
ITR-U ద్వారా రిటర్న్ దాఖలు చేయడం పూర్తిగా ఉచితం కాదు. ఆలస్యం ఎంత ఎక్కువైతే, అదనపు పన్ను కూడా అంత ఎక్కువగా చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
12 నెలల లోపు దాఖలు చేస్తే – మొత్తం పన్ను, వడ్డీపై అదనంగా 25 శాతం.
12 నుంచి 24 నెలల మధ్య – 50 శాతం అదనపు పన్ను.
24 నుంచి 36 నెలల మధ్య – 60 శాతం అదనపు పన్ను.
36 నుంచి 48 నెలల మధ్య – 70 శాతం అదనపు పన్ను చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
అందువల్ల ఆలస్యం చేయకుండా వీలైనంత త్వరగా ITR-U దాఖలు చేయడం ఆర్థికంగా కూడా ప్రయోజనకరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
చాలా మంది పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఉన్న మరో సందేహం ITR-U ద్వారా రీఫండ్ పొందవచ్చా అనేది. దీనికి సమాధానం లేదు. ITR-Uను కేవలం ఇంతకు ముందు ప్రకటించని ఆదాయాన్ని వెల్లడించడానికి, బకాయి పన్ను చెల్లించడానికి మాత్రమే ఉపయోగించవచ్చు. రీఫండ్ పొందడం లేదా ఇప్పటికే రావాల్సిన రీఫండ్ మొత్తాన్ని పెంచుకోవడం కోసం ఈ ఫారమ్ను ఉపయోగించే అవకాశం లేదు.
ITR-U దాఖలు చేయాలనుకునే వారు సంబంధిత అసెస్మెంట్ ఇయర్కు చెందిన ITR ఫారమ్తో పాటు Form ITR-Uను కూడా సమర్పించాలి. ముందుగా చెల్లించాల్సిన పన్ను, వడ్డీ, అదనపు పన్ను మొత్తాన్ని చెల్లించిన తర్వాత, అధికారిక ఆదాయపు పన్ను ఈ-ఫైలింగ్ పోర్టల్లో ఆన్లైన్ ద్వారా రిటర్న్ను సమర్పించవచ్చు. పన్ను నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, గతంలో జరిగిన పొరపాట్లను సరిదిద్దుకోవడానికి ITR-U ఒక మంచి అవకాశం. అయితే ఇది అనేక నిబంధనలకు లోబడి ఉంటుంది. కాబట్టి రిటర్న్ దాఖలు చేసే ముందు మీ అర్హత, పన్ను బాధ్యత, చెల్లించాల్సిన అదనపు పన్ను వంటి అంశాలను పూర్తిగా పరిశీలించి ముందుకు వెళ్లడం ఉత్తమం.
