సూర్యుని నుంచి వెలువడే అతినీలలోహిత (UV) కిరణాలు నేరుగా చర్మంపై పడినప్పుడు, చర్మం తనను తాను రక్షించుకోవడానికి ‘మెలనిన్’ అనే వర్ణద్రవ్యాన్ని అధికంగా ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది ముఖంపై నల్లటి మచ్చలు, ట్యాన్‌గా మారుతుంది. ఇంట్లో ఉన్నా లేదా ఆకాశం మేఘావృతమై ఉన్నా కూడా రోజూ SPF 30 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్న బ్రాడ్ స్పెక్ట్రమ్ సన్‌స్క్రీన్ రాయడం తప్పనిసరి. ఎండలోకి వెళ్లేటప్పుడు సన్‌స్క్రీన్ రాయకపోవడం మచ్చలు వేగంగా పెరగడానికి మొదటి కారణం.
ముఖంపై మొటిమలు వచ్చినప్పుడు చాలామంది వాటిని గోళ్లతో గిల్లడం, పిండడం చేస్తుంటారు. ఇలా చేయడం వల్ల చర్మం లోపలి కణాలు దెబ్బతిని ఇన్ఫ్లమేషన్ పెరుగుతుంది. మొటిమ తగ్గిన తర్వాత ఆ స్థానంలో శాశ్వతంగా ముదురు నల్లటి మచ్చ ఏర్పడుతుంది. దీనిని ‘పోస్ట్ ఇన్ఫ్లమేటరీ హైపర్‌పిగ్మెంటేషన్’ (PIH) అంటారు. మొటిమలను ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ చేతులతో తాకకూడదు.
ఇంటి చిట్కాల పేరుతో చాలామంది ముడి నిమ్మరసాన్ని లేదా బేకింగ్ సోడాను నేరుగా ముఖంపై రాస్తుంటారు. నిమ్మరసంలో సిట్రిక్ యాసిడ్ మోతాదు చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇది సున్నితమైన చర్మంపై రసాయన కాలిన గాయాలను (కెమికల్ బర్న్స్) కలిగించి, చర్మం నల్లబడేలా చేస్తుంది. ప్యాచ్ టెస్ట్ చేయకుండా ఎలాంటి ఘాటైన పదార్థాలను ముఖంపై నేరుగా రాయకూడదు.
రోజంతా ముఖంపై ఉన్న మేకప్, పేరుకుపోయిన దుమ్ముధూళిని శుభ్రం చేసుకోకుండానే రాత్రి పడుకోవడం చర్మానికి తీవ్ర హాని కలిగిస్తుంది. దీనివల్ల చర్మ రంధ్రాలు మూసుకుపోయి మొటిమలు, బ్లాక్‌హెడ్స్ ఏర్పడతాయి. రాత్రి నిద్రపోయే ముందు చర్మ కణాలు పునరుజ్జీవనం పొందుతాయి; ఆ సమయంలో రసాయనాలు చర్మంపై ఉంటే మచ్చలు, ముడతలు మరింత తీవ్రమవుతాయి.
ముఖం తెల్లగా మారాలనే ఆరాటంతో రోజూ గరుకైన స్క్రబ్‌లతో ముఖాన్ని గట్టిగా రుద్దడం మరో పెద్ద పొరపాటు. అతిగా స్క్రబ్ చేయడం వల్ల చర్మం పైభాగంలోని రక్షణ పొర (Skin Barrier) దెబ్బతింటుంది. ఫలితంగా చర్మం ఎర్రబడి, పొడిబారి, నల్లటి మచ్చలు మరింత స్పష్టంగా బయటపడతాయి. వారానికి ఒకటి లేదా రెండుసార్లు మాత్రమే సున్నితమైన స్క్రబ్‌ను ఉపయోగించాలి.
శరీరంలో హార్మోన్ల అసమతుల్యత (ముఖ్యంగా థైరాయిడ్, పీసీఓఎస్ సమస్యలు ఉన్నప్పుడు మెలాస్మా రూపంలో మచ్చలు రావడం). రోజూ కనీసం 7-8 గంటల నిద్ర లేకపోవడం, నీరు తగినంత తాగకపోవడం వల్ల చర్మం నిర్జీవంగా మారడం. విటమిన్ సి, విటమిన్ బి12 లోపాలు కూడా చర్మ కాంతిని తగ్గిస్తాయి.
ఆహారంలో నారింజ, బత్తాయి, ఉసిరి, బెర్రీస్ వంటి విటమిన్ సి పుష్కలంగా లభించే పండ్లను క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవాలి. చర్మానికి తేమను అందించే హైలురోనిక్ యాసిడ్ లేదా సిరమైడ్స్ ఉన్న మాయిశ్చరైజర్‌ను రోజూ వాడాలి. వైద్యుల సూచన మేరకు నయాసినమైడ్, ఆల్ఫా అర్బుటిన్ వంటి సురక్షితమైన సీరమ్‌లను వాడటం వల్ల మచ్చలు క్రమంగా తగ్గుముఖం పడతాయి.
ముఖంపై మచ్చలు ఒక్కరోజులో వచ్చినవి కావు, అలాగే ఒక్కరోజులో మాయం కావు. సహనం పాటిస్తూ హానికరమైన అలవాట్లను మానుకుని, సరైన చర్మ సంరక్షణ నియమాలను పాటిస్తే ముఖం సహజ సిద్ధమైన కాంతితో ప్రకాశిస్తుంది.
