అక్టోబర్ నెల ప్రారంభంలోనే మార్కెట్ సెంటిమెంట్ మరింత బలహీనపడింది. అక్టోబర్ 1న ట్రేడింగ్ ముగిసే సమయానికి బిఎస్ఈ సెన్సెక్స్ 570.59 పాయింట్లు (0.79%) పడిపోయి 71,909.70 వద్ద ముగిసింది. ట్రేడింగ్ మధ్యలో సెన్సెక్స్ ఏకంగా 1,187.41 పాయింట్లు కుప్పకూలి 52 వారాల కనిష్ట స్థాయి అయిన 71,292.88 పాయింట్లను తాకింది. మరోవైపు ఎన్ఎస్ఈ నిఫ్టీ 198.50 పాయింట్లు (0.88%) నష్టపోయి 22,421.95 వద్ద స్థిరపడింది. గురువారంతో ముగిసిన వారానికి నిఫ్టీ 3.11% (718.55 పాయింట్లు), సెన్సెక్స్ 2.69% (1,986.04 పాయింట్లు) పడిపోయాయి. నిఫ్టీ సూచీ వరుసగా ఎనిమిది వారాల పాటు నష్టపోవడం గత 25 ఏళ్ల చరిత్రలో ఇదే తొలిసారి కావడం గమనార్హం. ఈ ఎనిమిది వారాల వ్యవధిలో నిఫ్టీ మొత్తం 8.7%, సెన్సెక్స్ 8.4% మేర క్షీణించాయి.
భారత స్టాక్ మార్కెట్లు ఈ స్థాయిలో కుప్పకూలడానికి ప్రధానంగా ఐదు అంతర్జాతీయ, దేశీయ ఆర్థిక కారణాలు తోడయ్యాయి:
అమెరికా బాండ్ రాబడులు పెరగడం: అమెరికా ప్రభుత్వ 10 ఏళ్ల ట్రెజరీ బాండ్ రాబడులు 5.34 శాతానికి పైగా పెరిగాయి. ఇది గత 20 ఏళ్లలోనే అత్యధిక స్థాయికి చేరుకోవడంతో, విదేశీ పెట్టుబడిదారులు భారత్ వంటి వర్ధమాన మార్కెట్ల నుంచి తమ నిధులను ఉపసంహరించుకుని, అత్యంత సురక్షితమైన అమెరికన్ డాలర్ ఆస్తుల్లోకి తరలిస్తున్నారు.
భగ్గుమంటున్న ముడి చమురు ధరలు: అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ చమురు ధర బ్యారెల్‌‌కు 100.8 డాలర్లు దాటింది. ఒక్క సెప్టెంబర్ నెలలోనే చమురు ధరలు 28.66% పెరిగాయి. భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాల కోసం 85% పైగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతున్నందున, ఈ ధరల పెంపు దేశీయ ద్రవ్యోల్బణాన్ని, కరెంట్ అకౌంట్ లోటును మరింత పెంచుతుందనే భయాలు పెరిగాయి.
విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల (FII) భారీ అమ్మకాలు: సెప్టెంబర్ నెలలో విదేశీ పోర్ట్‌ఫోలియో ఇన్వెస్టర్లు భారత ఈక్విటీల నుంచి రూ. 35,861 కోట్ల నికర అమ్మకాలు జరిపారు. అక్టోబర్ 1వ తేదీ ఒక్కరోజే ఎఫ్‌ఐఐలు సుమారు రూ. 9,159 నుండి రూ. 9,484 కోట్ల విలువైన షేర్లను విక్రయించారు. దేశీయ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు (DII) రూ. 10,042 కోట్ల మేర కొనుగోళ్లు జరిపి కొంత మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ, విదేశీ విక్రయాల ఒత్తిడి ముందు అది సరిపోలేదు.
రూపాయి రికార్డు పతనం: అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో డాలర్ బలానికి తోడు చమురు భారం పెరగడంతో భారత రూపాయి విలువ దారుణంగా క్షీణించింది. డాలర్‌తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ 37 పైసలు తగ్గి 96.25 – 96.31 స్థాయికి పడిపోయింది. రూపాయి బలహీనపడటం వల్ల దిగుమతులపై ఆధారపడే భారత కంపెనీల వ్యయం పెరుగుతుంది.
అధిక షేర్ల ధరలు & ఐపీఓల వరద: గత కొంతకాలంగా మిడ్-క్యాప్, స్మాల్-క్యాప్ కంపెనీల షేర్ల ధరలు వాస్తవ విలువల కంటే అత్యధికంగా (Overvalued) ట్రేడ్ అవ్వడం, ఐపీఓల ద్వారా భారీగా కొత్త షేర్లు మార్కెట్లోకి రావడం వల్ల ద్వితీయ మార్కెట్లో (Secondary Market) లిక్విడిటీ తగ్గి అమ్మకాల ఒత్తిడి ఎక్కువైంది. 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి ఆరు నెలల్లోనే భారత కంపెనీలు ఈక్విటీ మార్కెట్ల ద్వారా ఏకంగా రూ. 2.43 లక్షల కోట్లను సమీకరించడం విశేషం.
వివిధ రంగాల పనితీరును పరిశీలిస్తే, విదేశీ పెట్టుబడిదారుల అమ్మకాల వల్ల బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్షియల్ మరియు ఆటో రంగాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. ముఖ్యంగా మారుతి సుజుకి, మహీంద్రా అండ్ మహీంద్రా, టాటా స్టీల్, అదానీ పోర్ట్స్, ఐటీసీ మరియు పవర్ గ్రిడ్ షేర్లు భారీగా నష్టపోయాయి. అయితే డాలర్ మారకపు విలువ పెరగడంతో ఐటీ మరియు టెలికమ్యూనికేషన్ రంగాలు కొంత కుదుటపడ్డాయి. ఇన్ఫోసిస్, టీసీఎస్, హెచ్‌సీఎల్ టెక్ మరియు హెచ్‌డీఎఫ్ ఖాతా షేర్లు లాభాల్లో ముగిసి మార్కెట్లను మరింత పతనం కాకుండా ఆదుకునే ప్రయత్నం చేశాయి.
భవిష్యత్తు మార్కెట్ సరళి, రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) విధానంపై కూడా అనిశ్చితి కొనసాగుతోంది. ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లు మరియు రూపాయి క్షీణత నేపథ్యంలో రాబోయే పాలసీ సమీక్షలో ఆర్‌బీఐ వడ్డీ రేట్లను 25 బేసిస్ పాయింట్లు పెంచవచ్చనే అంచనాలు వెలువడుతున్నాయి. మరోవైపు అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ ఇప్పటికే వడ్డీ రేట్లను 3.75–4.00% శ్రేణికి పెంచగా, రాబోయే రోజుల్లో మరో పెంపు ఉండవచ్చనే సంకేతాలు ఉన్నాయి. గ్లోబల్ మార్కెట్ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, అమెరికా బాండ్ ఈల్డ్స్ మరియు చమురు ధరలు $100 లోపునకు తగ్గే వరకు విదేశీ నిధుల ఉపసంహరణ కొనసాగే అవకాశం ఉంది.
ఈ పరిస్థితుల్లో సాధారణ రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లు కంగారుపడి గందరగోళానికి గురికావద్దని స్టాక్ మార్కెట్ విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు. స్వల్పకాలిక తీవ్ర ఒడిదుడుకులకు భయపడి నాణ్యమైన షేర్లను నష్టానికి విక్రయించడం సరైన నిర్ణయం కాదు. దీర్ఘకాలిక వ్యూహంతో పెట్టుబడి పెట్టే వారికి ఇటువంటి మార్కెట్ దిద్దుబాట్లు (Corrections) మంచి అవకాశంగా మారుతాయి. బలమైన ఆర్థిక పునాదులు కలిగిన కంపెనీల్లో క్రమబద్ధమైన పెట్టుబడి విధానం (SIP) ద్వారా దశలవారీగా పెట్టుబడులు పెట్టడం వల్ల దీర్ఘకాలంలో మెరుగైన ప్రతిఫలాలు పొందే అవకాశం ఉంటుందని నిపుణులు సలహా ఇస్తున్నారు.
