Last Updated:
Land Use Rules: ఆస్తి వివాదం కోర్టులో పెండింగ్‌లో ఉందని భూ వినియోగ నిబంధనల ఉల్లంఘనపై అధికారులు చర్యలు తీసుకోకుండా ఆగాల్సిన అవసరం లేదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. నివాస అవసరాల కోసం అనుమతించిన స్థలంలో నిబంధనలకు విరుద్ధంగా వాణిజ్య కార్యకలాపాలు నిర్వహించినా, అనుమతులు లేకుండా నిర్మాణాలు చేపట్టినా చట్ట ప్రకారం సీలింగ్, కూల్చివేత వంటి చర్యలు తీసుకోవచ్చని తెలిపింది. అయితే మిశ్రమ భూ వినియోగం వంటి వివాదాస్పద పరిస్థితుల్లో మాత్రం యథాతథ స్థితిని కాపాడాల్సిన అవసరం ఉండొచ్చని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
ఒక ఆస్తిని దానికి కేటాయించిన భూ వినియోగ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు, ఆ ఆస్తిపై యాజమాన్యం లేదా ఇతర అంశాలకు సంబంధించిన కేసు కోర్టులో పెండింగ్‌లో ఉందనే కారణంతో అధికారుల చర్యలను నిలిపివేయకూడదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. భవనం లేదా స్థలం ఏ ప్రయోజనం కోసం అనుమతించబడిందో దానికి విరుద్ధంగా ఉపయోగిస్తున్నట్లు తేలితే, చట్ట ప్రకారం అధికారులు చర్యలు తీసుకోవచ్చని పేర్కొంది.
అనధికార నిర్మాణాలు, భూ వినియోగ మార్పులు, మాస్టర్ ప్లాన్‌ల అమలు వంటి విస్తృత అంశాలపై విచారణ సందర్భంగా జస్టిస్ అహ్సనుద్దీన్ అమానుల్లా, జస్టిస్ ఆర్. మహాదేవన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ముఖ్యంగా నివాస ప్రాంతాలుగా కేటాయించిన ప్రదేశాల్లో నిబంధనలకు విరుద్ధంగా వాణిజ్య కార్యకలాపాలు నిర్వహించకుండా చూడటానికి అధికారులు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని సూచించింది.
సుప్రీంకోర్టు సెప్టెంబర్ 22న జారీ చేసిన ఉత్తర్వుల్లో కీలక విషయాన్ని స్పష్టం చేసింది. ఒక భవనం లేదా భూమికి సంబంధించి ఏదైనా న్యాయపరమైన వివాదం కోర్టులో కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ఆ ఆస్తిని అనుమతించిన ప్రయోజనానికి విరుద్ధంగా ఉపయోగిస్తున్నట్లయితే, కేవలం కేసు పెండింగ్‌లో ఉందనే కారణంతో అధికారులు సీలింగ్ చర్యలు తీసుకోకుండా ఆగిపోవాల్సిన అవసరం లేదని తెలిపింది. అంటే ఒక ఇంటి కోసం మాత్రమే అనుమతించిన ప్రాంతంలో వాణిజ్య కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నట్లు అధికారుల తనిఖీల్లో తేలితే, సంబంధిత నిబంధనల ప్రకారం ఆ ప్రాంగణాన్ని సీల్ చేసే చర్యలు తీసుకోవచ్చని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఆస్తిపై యాజమాన్య హక్కులు, ఇతర వివాదాలపై కేసు కొనసాగుతున్నా భూ వినియోగ నిబంధనల ఉల్లంఘనపై చట్టపరమైన చర్యలకు అది అడ్డంకి కాకూడదన్నది కోర్టు అభిప్రాయం.
అదేవిధంగా, ఎలాంటి అనుమతి లేకుండా పూర్తిగా అనధికారికంగా నిర్మాణం చేపట్టినట్లు తేలిన సందర్భాల్లో కూడా అధికారులు చట్టంలో నిర్దేశించిన సీలింగ్ లేదా కూల్చివేత ప్రక్రియను కొనసాగించవచ్చని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. అవసరమైన అనుమతులు లేకుండా నిర్మించిన నిర్మాణాలకు కేవలం ఇతర వివాదాలు లేదా కేసులు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయనే కారణంతో రక్షణ కల్పించకూడదని సూచించింది. అయితే అన్ని కేసులను ఒకే విధంగా చూడకూడదని కూడా ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. ఒక ప్రాంతాన్ని పూర్తిగా నివాస ప్రాంతంగా లేదా పూర్తిగా వాణిజ్య ప్రాంతంగా స్పష్టంగా వర్గీకరించని సందర్భాల్లో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉండవచ్చని పేర్కొంది. ముఖ్యంగా మిశ్రమ భూ వినియోగానికి సంబంధించిన అంశం వివాదాస్పదంగా ఉన్నప్పుడు, తుది నిర్ణయం వచ్చే వరకు ప్రస్తుతం ఉన్న యథాతథ పరిస్థితిని మార్చకుండా జాగ్రత్త వహించాలని సూచించింది.
ఈ విచారణ దేశంలోని పలు రాష్ట్రాలు, నగరాల్లో జరుగుతున్న అనధికార వాణిజ్య వినియోగం, నిర్మాణాలు, మాస్టర్ ప్లాన్‌ల అమలుకు సంబంధించిన అంశాలతో ముడిపడి ఉంది. స్థానిక ప్రణాళికా నిబంధనలు, అనుమతులు, భవన వినియోగంపై అధికారులు తీసుకుంటున్న చర్యలను కూడా కోర్టు పర్యవేక్షిస్తోంది. తదుపరి విచారణ నవంబర్ 23న జరగనుంది. అంతకుముందే తమ పరిధిలో పరిస్థితి ఏ విధంగా ఉందో వివరించే తాజా స్టేటస్ రిపోర్టులను సమర్పించాలని సంబంధిత అధికారులను సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. వివిధ ప్రాంతాల్లో భూ వినియోగ నిబంధనలు ఎలా అమలవుతున్నాయో తెలుసుకునేందుకు ఈ నివేదికలు ఉపయోగపడనున్నాయి.
కోర్టుకు సహకరించే అమికస్ క్యూరియాను కూడా సమగ్ర నివేదిక సమర్పించాలని ధర్మాసనం కోరింది. వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్న పరిస్థితులను ఒకచోట చేర్చి కోర్టు ముందు ఉంచడం ద్వారా తదుపరి విచారణలో అంశాలను మరింత స్పష్టంగా పరిశీలించే అవకాశం ఉంటుంది. ఇక అధికారులు నిబంధనలను అమలు చేసే విషయంలో ఎంపిక చేసుకునే విధానం అవలంబించకూడదని సుప్రీంకోర్టు హెచ్చరించింది. ఒకే తరహా ఉల్లంఘనలకు వేర్వేరు వ్యక్తులు లేదా ప్రాంతాల విషయంలో వేర్వేరు విధానాలు పాటించకుండా, చట్టాన్ని సమానంగా అమలు చేయాలని స్పష్టం చేసింది. భూ వినియోగ నిబంధనలు, అనధికార నిర్మాణాలపై చర్యలు తీసుకునే సమయంలో ఎలాంటి వివక్షకు తావు ఉండకూడదని ధర్మాసనం పేర్కొంది. అధికారులు ఎంపిక చేసుకుని చర్యలు తీసుకుంటున్నారనే ఆరోపణలు వస్తే వాటిని కోర్టు తీవ్రంగా పరిశీలిస్తుందని హెచ్చరించింది. దీంతో నగరాల్లో నివాస, వాణిజ్య ప్రాంతాల వినియోగం, అనధికార నిర్మాణాలపై భవిష్యత్తులో అధికారులు తీసుకునే చర్యలకు ఈ ఆదేశాలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి.
