భారత్‌ను కనెక్ట్ చేయడం నుంచి డిజిటల్ భవిష్యత్తును నిర్మించడం వరకు
జియో మొబైల్ డేటా వినియోగ ఖర్చులను మార్చి దాదాపు పది సంవత్సరాలు అయ్యింది. ఇప్పుడు దాని తదుపరి కథ 5G, బ్రాడ్‌బ్యాండ్, పరికరాలు, క్లౌడ్, AI, ఎంటర్‌ప్రైజ్ టెక్నాలజీ రంగాల్లో రూపుదిద్దుకుంటోంది. జియో లక్ష్యం ఇప్పుడు కేవలం భారతదేశాన్ని ఇంటర్నెట్‌కు అనుసంధానం చేయడం మాత్రమే కాదు. డిజిటల్ భారత్ నడవడానికి అవసరమైన టెక్నాలజీలో ఎక్కువ ఇప్పటికే నిర్మించడం కూడా. ఒకప్పుడు టెలికాం టెక్నాలజీలో ప్రతి కొత్త తరం భారత్‌కు వచ్చినప్పుడు ఒకే విధమైన పరిస్థితి ఉండేది. టెక్నాలజీని ఇతర దేశాల్లో అభివృద్ధి చేసేవారు. పరికరాలను విదేశీ కంపెనీల నుంచి కొనేవారు. ఆ టెక్నాలజీని కోట్లాది భారతీయులకు భారీ స్థాయిలో అందించడమే భారతదేశం చేసిన ప్రధాన పని.
2016లో జియో మార్కెట్లోకి వచ్చినప్పుడు ఈ పరిస్థితిని కొంతవరకు మార్చింది. డేటాను పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలకు తక్కువ ఖర్చుతో అందించింది. ఇప్పుడు దాదాపు పది సంవత్సరాల తర్వాత, టెక్నాలజీ విషయంలో కూడా ఈ పరిస్థితిని మార్చాలని జియో ప్రయత్నిస్తోంది. 2026 జూన్ 19న SEBIకి సమర్పించిన Jio ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు DRHPలో ఈ కొన్ని ముఖ్యమైన మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి. మార్చి 2026 చివరికి జియోకు 52.44 కోట్ల మంది కస్టమర్లు ఉన్నారు. వీరిలో 26.85 కోట్ల మంది ఇప్పటికే 5G వినియోగించారు. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశ మొబైల్ డేటా ట్రాఫిక్‌లో సుమారు 60 శాతం జియో నెట్‌వర్క్ ద్వారా వెళ్లింది. ఇవి చాలా పెద్ద సంఖ్యలు. కానీ ఇవి కథలో ఒక భాగం మాత్రమే. అసలు ముఖ్యమైన మార్పు నెట్‌వర్క్ వెనుక. జియో ఇప్పుడు నెట్‌వర్క్‌ను మాత్రమే కాకుండా, నెట్‌వర్క్, ఇల్లు, పరికరాలు, కంపెనీలను పనిచేయించే టెక్నాలజీని కూడా అభివృద్ధి చేసి నియంత్రించడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.
టెలికాం నెట్‌వర్క్ మనకు కనిపించదు. వీడియో వెంటనే ఓపెన్ అవుతుంది, డబ్బు చెల్లింపు జరుగుతుంది, ఫోన్ కాల్ కనెక్ట్ అవుతుంది. వీటి వెనుక ఏ టెక్నాలజీ పనిచేస్తుందో అందరూ ఆలోచించరు. కానీ జియో నెట్‌వర్క్ వెనుక ఇప్పుడు భారత్‌లో తయారైన పూర్తి 5G టెక్నాలజీ వ్యవస్థ ఉంది. ఇందులో 4G, 5G వాటిని నిర్వహించే కోర్ సిస్టమ్, రేడియో పరికరాలు, అలాగే జియో స్వయంగా అభివృద్ధి చేసిన ఆపరేషన్లు, బిజినెస్ సపోర్ట్స్ ఉన్నాయి. ఇది ముఖ్యమైన విషయం. ఎందుకంటే 5G అంటే కేవలం ఫోన్‌లో డౌన్‌లోడ్ వేగం పెరగడం మాత్రమే కాదు. జియో తన 5G నెట్‌వర్క్‌ను స్వతంత్ర 5G విధానంలో నిర్మించబడింది. అంటే పాత 4G కోర్‌పై 5Gని అదనపు పొరగా పెట్టకుండా, ప్రత్యేకమైన 5G ఆర్కిటెక్చర్‌ను ఉపయోగించింది. దీని వల్ల భవిష్యత్తులో నెట్‌వర్క్ స్లైసింగ్, ప్రైవేట్ 5G, భారీ స్థాయిలో మెషీన్-టు-మెషీన్ కమ్యూనికేషన్ వంటి సాంకేతికతలను ఉపయోగించడానికి బలమైన పునాది ఏర్పడుతుంది.
2026 మార్చి 31 నాటికి జియోకు 26.85 కోట్ల 5G వినియోగదారులు ఉన్నారు. కస్టమర్ల సంఖ్య పరంగా చైనా వెలుపల జియోనే అతిపెద్ద 5G ఆపరేటర్‌గా ఉంది. ఈ టెక్నాలజీ వెనుక ఉన్న ఇంజినీరింగ్ సామర్థ్యం కూడా ఇప్పుడు ఉంది. జియో ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో డిజిటల్ ఉత్పత్తులు, టెక్నాలజీ అభివృద్ధిలో 11,303 మంది పనిచేస్తున్నారు. ఇది మొత్తం ఉద్యోగుల్లో సుమారు 40 శాతం. అలాగే జియో 6,817 పేటెంట్ దరఖాస్తులు చేసింది. వీటిలో 1,009 పేటెంట్లు మంజూరయ్యాయి. భారత్‌కు దీని అర్థం ఒక కంపెనీకి మాత్రమే పరిమితం కాదు. 2G, 3G, ప్రారంభ 4G కాలంలో భారత్ ఇతర దేశాల్లో తయారైన టెక్నాలజీలను అనుసరించింది. ఇప్పుడు స్వదేశీ 5G సామర్థ్యం వల్ల పరిస్థితి మారుతోంది.
టెలికాం టెక్నాలజీని కేవలం దేశంగా కాకుండా, దాన్ని ఆలోచించి, అభివృద్ధి చేసే దేశంగా భారత్ మారుతోంది. నెట్‌వర్క్ సాఫ్ట్‌వేర్ ఆధారంగా, ప్రోగ్రామబుల్‌గా మారినప్పుడు అది కేవలం మొబైల్ కాల్స్, డేటాను మోసే వ్యవస్థగా ఉండదు. ఇంకా ఎన్నో పనులు చేయగలడు. బ్రాడ్‌బ్యాండ్ ఇంటి ‘ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్’గా మారుతున్నప్పుడు ఈ మార్పును ఇంట్లో చాలా సులభంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు. గతంలో బ్రాడ్‌బ్యాండ్ అంటే ఒక ఇంటర్నెట్ పైప్‌లైన్ లాంటిది. ఇంటికి కనెక్షన్ వచ్చేది, దాని ద్వారా ఇంటర్నెట్ ఉపయోగించేవారు. ఇప్పుడు జియో ఆ కనెక్షన్‌ను మొత్తం డిజిటల్ ఇంటికి పునాదిగా మార్చాలని చూస్తోంది. 2026 మార్చి 31 నాటికి జియోకు 2.71 కోట్ల హోమ్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ కస్టమర్లు ఉన్నారు. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో బ్రా దేశంలోని ఫిక్స్‌డ్‌బ్యాండ్ కొత్త కనెక్షన్లలో జియో వాటా 67.56 శాతం.
ఈ పెరుగుదలలో JioFiber ఒక భాగం. అయితే JioAirFiber ద్వారా Fixed Wireless బ్రాడ్‌బ్యాండ్ కూడా వేగంగా విస్తరిస్తోంది. ఇంటి చివరి కొన్ని మీటర్ల వరకు ఫైబర్ తీసుకెళ్లడం కష్టమైన లేదా ఖరీదైన వస్తువులకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది. జియో రూపొందించిన UBR టెక్నాలజీ ద్వారా ప్రతి ఇంటికి భౌతికంగా ఫైబర్ తీసుకెళ్లకుండానే ఫిక్స్‌డ్-వైర్‌లెస్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్‌ను వేగంగా అందించవచ్చు. కానీ ఇంటికి ఇంటర్నెట్ వచ్చిన తర్వాత అసలు పెద్ద అవకాశం మొదలవుతుంది. టీవీ ద్వారా JioTV+తో వినోదం పొందవచ్చు. సంగీతం, ఫోటోలు, ఫైళ్లను క్లౌడ్‌లో నిల్వ చేయవచ్చు. సెక్యూరిటీ కెమెరాలు, వీడియో డోర్బెల్స్, స్మార్ట్ పరికరాలు అన్నీ ఒకే నెట్‌వర్క్‌లో పనిచేయవచ్చు. గేమింగ్‌లో కూడా మార్పు వస్తోంది.
గేమ్‌ను ఇంట్లోని ఖరీదైన కంప్యూటర్ లేదు. కన్సోల్‌లో ప్రాసెస్ చేయాల్సిన అవసరం లేకుండా, డేటా సెంటర్‌లోనే గేమ్‌ను ప్రాసెస్ చేసి ఇంటికి స్ట్రీమ్ చేయవచ్చు. JioCloud PC కూడా ఇదే ఆలోచనను సాధారణ కంప్యూటింగ్‌కు తీసుకువస్తోంది. భవిష్యత్తులో టీవీ స్క్రీన్ ద్వారా యాప్స్, ఫైల్స్, క్లౌడ్ స్టోరేజ్‌ను ఉపయోగించవచ్చు. అంటే ప్రజలకు ఇంట్లో చాలా శక్తివంతమైన కంప్యూటర్లు తగ్గవచ్చు. ఎందుకంటే కంప్యూటింగ్ శక్తి ఎక్కువగా నెట్‌వర్క్, క్లౌడ్‌లోనే ఉంటుంది. అంతేకాదు, భౌగోళిక దూరం కూడా అంత పెద్ద సమస్య కాకపోవచ్చు. JioSpaceFiber ద్వారా భూమిపై సాధారణ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ అందించడం కష్టమైన ప్రాంతాలకు ఉపగ్రహాల ద్వారా కనెక్టివిటీ అందించాలని జియో ప్రయత్నిస్తోంది. దీనితో భవిష్యత్తులో ఫైబర్, ఫిక్స్‌డ్ వైర్‌లెస్, మొబైల్, శాటిలైట్ టెక్నాలజీలు కలిసి దేశంలోని మరిన్ని ప్రాంతాలకు ఇంటర్నెట్‌ను తీసుకెళ్లే అవకాశం ఉంది. బహుశా అత్యంత ముఖ్యమైన పరికరం ధర రూ.799 మాత్రమే జియో టెక్నాలజీ ప్రయాణంలో మరో ముఖ్యమైన పరికరం చాలా సింపుల్‌గా ఉంటుంది.
JioBharat ధర రూ.799. ఇక్కడ దాని ధర ఫీచర్ల కంటే ముఖ్యమైనది. భారత్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డిజిటల్ నెట్‌వర్క్‌లలో ఒకదాన్ని నిర్మించింది. అయినప్పటికీ కోట్లాది మంది ఇప్పటికీ సాధారణ ఫీచర్ ఫోన్లను కలిగి ఉన్నారు. వారికి సమస్య మొబైల్ సిగ్నల్ లేకపోవడం మాత్రమే కాదు. ఆ సిగ్నల్ ద్వారా డిజిటల్ సేవలను పూర్తిగా ఉపయోగించడానికి అవసరమైన ఫోన్ కొనడానికి అయ్యే ఖర్చు కూడా ఒక సమస్య. JioBharat ఈ సమస్యను తగ్గించడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. సాధారణంగా స్మార్ట్‌ఫోన్‌లలో ఉండే కొన్ని డిజిటల్ సేవలను తక్కువ ధరలోని ఫీచర్ ఫోన్‌లోకి తీసుకువస్తోంది. ఇందులో ప్రత్యక్ష టీవీ, JioPay ద్వారా UPI చెల్లింపులు, కెమెరా, HD వాయిస్, 23 భాషలకు మద్దతు వంటి ఫీచర్లు ఉన్నాయి.
ఒంటరిగా చూస్తే ఇది ఒక చవకైన ఫోన్ మాత్రమే. కానీ JioBook, JioOS, Jio Set-Top Box, MyJio, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్‌తో కలిపి చూస్తే పెద్ద వ్యూహం కనిపిస్తుంది. ప్రజలు డిజిటల్ ప్రపంచంలోకి ప్రవేశించే మరిన్ని మార్గాలను జియో తన ఆధీనంలోకి తీసుకురావాలని చూస్తోంది. నెట్‌వర్క్ ఒక మార్గం. స్మార్ట్ ఫోన్ మరో మార్గం. టీవీ ఇంకో మార్గం. తక్కువ ధర ఫీచర్ ఫోన్ మరో మార్గం. భవిష్యత్తులో క్లౌడ్‌నే కంప్యూటర్‌గా ఉపయోగించే అవకాశం కూడా ఉంది. వీట ప్రదర్శన కలిపే ప్రధాన విషయం అందుబాటు ధర. జియో మొదట మొబైల్ డేటా ఖర్చును భారీగా తగ్గించింది. ఇప్పుడు కంప్యూటింగ్, వినోదం, చెల్లింపులు, క్లౌడ్ సేవలను ఉపయోగించుకునే డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో భాగం కావడానికి అయ్యే ఖర్చును తగ్గించడం తదుపరి లక్ష్యంగా నిర్ణయించబడింది.
అదే నెట్‌వర్క్ ఇప్పుడు కంపెనీలు, పరిశ్రమలు, నగరాల్లోకి
కస్టమర్ ఒక కుటుంబం కాకుండా ఒక ఫ్యాక్టరీ అయితే కథ మరోలా ఉంటుంది. సాధారణ టెలికాం నెట్‌వర్క్ మనుషులను కలుపుతుంది. కానీ ఇండస్ట్రియల్ 5G నెట్‌వర్క్ కూడా కలుపుతుంది. ప్రైవేట్ 5G ద్వారా లేదా ఫ్యాక్టరీలు, గోదాములు పెద్ద కంపెనీలకు ప్రత్యేకమైన నెట్‌వర్క్‌లను ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. ఈ నెట్‌వర్క్ ద్వారా యంత్రాలు, సెన్సర్లు, కెమెరాలు, ఆటోమేటెడ్ సిస్టమ్స్ వంటి పరికరాలు తక్కువ ఆలస్యం, ఎక్కువ విశ్వసనీయత, భద్రతతో నిర్వహించవచ్చు. జియో ప్రైవేట్ 5G-in-a-Box ఒక చిన్న ప్యాకేజీ రూపంలో స్టాండలోన్ 5G నెట్‌వర్క్‌ను కంపెనీలకు అందించడానికి రూపొందించబడింది. దీనితో పాటు జియోకు పెద్ద ఎంటర్‌ప్రైస్ టెక్నాలజీ విభాగం కూడా ఉంది.
JioThings ద్వారా స్మార్ట్ విద్యుత్ మీటర్లు, స్ట్రీట్ లైటింగ్, ఇతర IoT సేవలకు అనుసంధానం అందించబడుతుంది. క్లౌడ్ సేవలు కంప్యూటింగ్, స్టోరేజ్‌ను అందిస్తాయి.
సైబర్‌సెక్యూరిటీ ఈ మౌలిక సదుపాయాలను రక్షిస్తుంది. యూనిఫైడ్ కమ్యూనికేషన్స్, మేనేజ్డ్ వై-ఫై, ఎంటర్‌ప్రైజ్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్, లీజుడ్ లైన్స్ ద్వారా కంపెనీల కార్యాలయాలను అనుసంధానం చేయవచ్చు. దీంతో టెలికాం ఆపరేటర్, టెక్నాలజీ కంపెనీ మధ్య ఉన్న తేడా క్రమంగా తగ్గుతోంది. ఒకప్పుడు కనెక్టివిటీని మాత్రమే అమ్మే నెట్‌వర్క్ ఇప్పుడు మనుషులు, పరికరాలు, యంత్రాలు, అప్లికేషన్లు, డేటాను కలిపే పూర్తి టెక్నాలజీ ప్రాథమిక వ్యవస్థగా మారవచ్చు.
ఆ తర్వాత వస్తుంది ‘ఇంటెలిజెన్స్’ పొర. కనెక్టివిటీ పునాది అయితే, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్‌ను అందిస్తుంది. వాటిపై పనిచేసే ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఈ మొత్తం వ్యవస్థలో జరుగుతున్న విషయాలను అర్థం చేసుకునే ఆనందం ఇస్తుంది. JioBrain జియో అభివృద్ధి చేసిన AI, మెషిన్ లెర్నింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్. ఇది భవిష్యత్ పరిస్థితులను అంచనా వేయడం, సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించడం, నెట్‌వర్క్‌ను ఆటోమెటిక్‌గా నిర్వహించడం వంటి పనుల్లో ఉపయోగపడుతుంది. దీర్ఘకాలంలో జియో లక్ష్యం మరింత స్వయంచాలకంగా పనిచేసే నెట్‌వర్క్‌లను రూపొందించడం. సాంప్రదాయ నెట్‌వర్క్‌లో సమస్య వచ్చిన తర్వాత ఇంజనీర్ దాన్ని గుర్తించి పరిష్కరిస్తాడు.
కానీ తెలివైన నెట్‌వర్క్ ట్రాఫిక్ గురించి ముందే అంచనా వేయవచ్చు. అసాధారణ పరిస్థితులను గుర్తించవచ్చు. సమస్య పెద్దదిగా మారకముందే తన పనితీరును మార్చుకోవచ్చు. కస్టమర్‌కు సమస్య కనిపించేలోపే నెట్‌వర్క్ దాన్ని పరిష్కరించే అవకాశం ఉంటుంది. AI నెట్‌వర్క్‌కు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా ఇతర రంగాల్లోకి కూడా వెళ్తోంది. జియో అర్హత ఉన్న అన్‌లిమిటెడ్ 5G కస్టమర్లకు Google AI Pro అందించడానికి భాగస్వామ్యం చేసుకుంది. అదే సమయంలో రిలయన్స్ ఎంటర్‌ప్రైజ్ ఇంటెలిజెన్స్ కంపెనీల కోసం AI అవకాశాలను కూడా అన్వేషిస్తోంది. దీన్ని బట్టి చూస్తే భవిష్యత్తులో AI ఒక ప్రత్యేకమైన ఉత్పత్తిగా కాకుండా నెట్‌వర్క్‌లు, పరికరాలు, క్లౌడ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు, వ్యాపార అనువర్తనాల్లో అంతర్భాగంగా మారవచ్చు.
టెక్నాలజీని సొంతంగా కలిగి ఉండటం ఎందుకు ముఖ్యం?
ఇంత టెక్నాలజీని సొంతంగా అభివృద్ధి చేయడం వెనుక వ్యాపారపరమైన కారణం కూడా ఉంది.
జియో ప్లాట్‌ఫారమ్ కార్యకలాపాలు ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం:
– 2024 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.1,09,558 కోట్లు
– 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.1,46,885 కోట్లుగా పెరిగింది.
అంటే సగటున సంవత్సరానికి 15.8 శాతం వృద్ధి నమోదైంది.
EBITDA రూ.76,255 కోట్లకు చేరింది. EBITDA మార్జిన్ 51.91 శాతంగా ఉంది. లాభం రూ.30,049 కోట్లు. అదే సమయంలో మొత్తం ఆదాయంలో నెట్‌వర్క్ నిర్వహణ ఖర్చుల వాటా 27.54 శాతం నుంచి 23.03 శాతం తగ్గింది. నికర పరపతి కూడా 0.88x నుంచి 0.36xకి తగ్గింది. SEBIకి సమర్పించిన ప్రాస్పెక్టస్ ప్రకారం, జియో ఇప్పుడు కేవలం సంప్రదాయ టెలికాం కంపెనీ కాదు. టెలికాం, AI, క్లౌడ్, ఎంటర్‌ప్రైజ్ నెట్‌వర్క్ సేవలతో కూడిన పెద్ద టెక్నాలజీ సంస్థగా విస్తరిస్తోంది. టెక్నాలజీలో ఎక్కువ సొంతంగా కలిగి ఉండటం వలన ఒక రకమైన వృద్ధి చక్రాన్ని సృష్టించవచ్చు. సాఫ్ట్‌వేర్ వల్ల నెట్‌వర్క్‌ను మొత్తం తిరిగి నిర్మించుకోవచ్చు. ఆటోమేషన్ వల్ల నిర్వహణ ఖర్చులు తగ్గవచ్చు. ఒకే టెక్నాలజీ ప్లాట్‌ఫారమ్‌ను మొబైల్ వినియోగదారులు, ఇళ్లు, కంపెనీలకు ఉపయోగించవచ్చు. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డిజిటల్ మార్కెట్లలో ఒకటైన భారత్ కోసం అభివృద్ధి చేసిన టెక్నాలజీని భవిష్యత్తులో ఇతర దేశాల్లో కూడా అమ్మవచ్చు. ఇక్కడ జియోకు మరో పెద్ద ప్రయోజనం ఉంది – భారీ స్థాయి. 52.4 కోట్లకు పైగా కస్టమర్లు ఉండటంతో కొత్త టెక్నాలజీని నిజ పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలపై ఉపయోగించి, పరీక్షించి, నిరూపణ ఉంది.
జియో కథలో తదుపరి అధ్యాయం
పది సంవత్సరాల క్రితం జియో కథ ప్రధానంగా ఒక విషయంపై ఆధారపడింది: చవకైన డేటా వందల కోట్ల మంది భారతీయుల జీవితాల్లోకి వచ్చినప్పుడు ఏమి జరుగుతుంది? ఇప్పుడు కథ మారుతోంది. ఇప్పుడు ప్రశ్న: డేటాను అందించే కంపెనీ అదే సమయంలో నెట్‌వర్క్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను తయారు చేస్తే, పరికరాలను అభివృద్ధి చేస్తే, ఇళ్లను కనెక్ట్ చేస్తే, కంప్యూటింగ్‌ను క్లౌడ్‌లోకి తీసుకెళ్తే, ఫ్యాక్టరీల్లో ప్రైవేట్ 5G నెట్‌వర్క్‌లను ఏర్పాటు చేస్తే, మొత్తం వ్యవస్థపై AI పొరను నిర్మిస్తే ఏమి జరుగుతుంది? దశాబ్దాలుగా భారతదేశం సాధించిన గొప్ప టెక్నాలజీ విజయాల్లో – ఇతర దేశాలు తయారు చేసిన టెక్నాలజీని తీసుకుని, దాన్ని ప్రపంచంలో చాలా దేశాలు సాధించలేని స్థాయిలో భారీ సంఖ్యలో ప్రజలకు అందించడం.
జియో ఇప్పుడు దానికంటే పెద్ద లక్ష్యాన్ని చూపుతోంది. భారత్‌లో టెక్నాలజీని తయారు చేయాలి. భారతదేశ స్థాయిలో దాన్ని విస్తరించాలి. ఆ తర్వాత భారతదేశంలో తయారైన టెక్నాలజీని ప్రపంచానికి తీసుకెళ్లాలి.
