జాతీయ మూర్ఛ వ్యాధి అవగాహన దినోత్సవం చరిత్ర
భారతదేశంలో మూర్ఛ వ్యాధిపై అవగాహన కల్పించేందుకు ఎపిలెప్సీ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ఇండియా ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. ఈ లాభాపేక్షలేని స్వచ్ఛంద సంస్థను డాక్టర్ నిర్మల్ సూర్య 2009లో ముంబైలో స్థాపించారు. మూర్ఛ వ్యాధి గురించి ప్రజలకు సరైన సమాచారం అందించడం, బాధితులకు చికిత్స, వైద్య సహాయం అందేలా చూడటం, వారి హక్కులను కాపాడటం ఈ సంస్థ ప్రధాన లక్ష్యాలు. ఈ వ్యాధి గురించి సమాజంలో ఉన్న అపోహలను తొలగించి, బాధితులను గౌరవంగా చూడాలనే ఉద్దేశంతో జాతీయ అవగాహన దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
జాతీయ మూర్ఛ వ్యాధి అవగాహన దినోత్సవం ప్రాముఖ్యత
మూర్ఛ వ్యాధి గురించి సమాజంలో ఉన్న మూఢనమ్మకాలు, వివక్షను తొలగించడం ఈ రోజు ముఖ్య ఉద్దేశం. సరైన చికిత్స, వైద్యుల పర్యవేక్షణతో చాలామంది మూర్ఛ వ్యాధిగ్రస్తులు సాధారణ జీవితాన్ని గడపగలరనే విషయాన్ని ప్రజలకు తెలియజేయాలి. పాఠశాలలు, కార్యాలయాలు, కుటుంబాల్లో ఈ వ్యాధి గురించి అవగాహన పెంచడం కూడా అవసరం. మూర్ఛ వచ్చినప్పుడు బాధితులకు ఎలా సహాయం చేయాలో ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాలి. అలాగే బాధితులకు మెరుగైన చికిత్స, పునరావాస సదుపాయాలు అందేలా ప్రభుత్వాలు, ఆరోగ్య సంస్థలు చర్యలు తీసుకోవాలని ఈ రోజు గుర్తుచేస్తుంది.
మూర్ఛ వ్యాధి లక్షణాలు ఏమిటి?
మూర్ఛ వ్యాధి ఉన్నవారిలో కనిపించే లక్షణాలు ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కోలా ఉంటాయి. కొందరికి కొద్దిసేపు స్పృహ కోల్పోవడం, చుట్టూ ఏం జరుగుతుందో తెలియకపోవడం, ఒకే చోట చూస్తూ ఉండిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. మరికొందరిలో చేతులు, కాళ్లు అదుపు లేకుండా కదలడం, కండరాలు బిగుసుకుపోవడం, శరీరం వణకడం వంటివి ఉండవచ్చు. కొంతమందికి గందరగోళం, ఆలోచనలు మందగించడం, భయం, వింత అనుభూతులు లేదా లేనివి కనిపిస్తున్నట్లు, వినిపిస్తున్నట్లు అనిపించవచ్చు. కొందరిలో కడుపులో అసౌకర్యం వంటి లక్షణాలు కూడా కనిపించవచ్చు.
మూర్ఛ వ్యాధిలో ఫిట్స్ రకాలు
మూర్ఛ సమయంలో వచ్చే ఫిట్స్ను ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా విభజిస్తారు. అవి ఫోకల్ ఆన్సెట్ సీజర్స్, జనరలైజ్డ్ ఆన్సెట్ సీజర్స్. ఫోకల్ ఆన్సెట్ సీజర్స్ అనేవి మెదడులోని ఒక నిర్దిష్ట భాగంలో ప్రారంభమవుతాయి. వీటిలో మొదటి రకం ఫోకల్ ఆన్సెట్ అవేర్ సీజర్. ఈ సమయంలో బాధితుడికి స్పృహ ఉంటుంది. రెండో రకం ఫోకల్ ఆన్సెట్ ఇంపెయిర్డ్ అవేర్నెస్ సీజర్. ఇందులో బాధితుడికి చుట్టూ ఏం జరుగుతుందో సరిగ్గా తెలియకపోవచ్చు లేదా స్పృహలో మార్పులు రావచ్చు.
జనరలైజ్డ్ ఆన్సెట్ సీజర్స్ అనేవి మెదడులోని రెండు వైపులా విస్తరించిన నాడీ కణాల సమూహాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. వీటిలో అబ్సెన్స్ సీజర్స్, అటానిక్ సీజర్స్, టానిక్ సీజర్స్, క్లోనిక్ సీజర్స్, టానిక్-క్లోనిక్ సీజర్స్, మయోక్లోనిక్ సీజర్స్ అనే ఆరు రకాలు ఉంటాయి. వీటిలో ఒక్కో రకంలో ఒక్కో విధమైన లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
మూర్ఛ ఫిట్స్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవడానికి చిట్కాలు
మూర్ఛ వ్యాధికి చికిత్స తీసుకుంటున్నవారు వైద్యులు సూచించిన మందులను సమయానికి తప్పనిసరిగా వేసుకోవాలి. సొంతంగా మందుల మోతాదును తగ్గించడం లేదా పూర్తిగా ఆపేయడం చేయకూడదు. క్రమం తప్పకుండా న్యూరాలజిస్ట్ను సంప్రదిస్తూ ఆరోగ్య పరిస్థితిని తెలుసుకోవాలి. నిద్ర సరిగ్గా లేకపోవడం కొందరిలో ఫిట్స్ వచ్చే అవకాశాన్ని పెంచుతుంది. అందుకే ప్రతిరోజూ తగినంత నిద్రపోవడం, ఒకే సమయానికి నిద్రపోయే అలవాటు చేసుకోవడం మంచిది.
శరీరంలో నీరు తగ్గకుండా తగినంత నీరు తాగాలి. భోజనం చేసే సమయాల్లో క్రమబద్ధత పాటించాలి. ఒత్తిడిని తగ్గించుకునేందుకు యోగా, ధ్యానం, శ్వాస వ్యాయామాలు వంటివి సహాయపడవచ్చు. తలకు గాయాలు కాకుండా హెల్మెట్ వంటి రక్షణ పరికరాలు ఉపయోగించాలి. మద్యం, పొగాకు వాడకానికి దూరంగా ఉండటం మంచిది. కెఫీన్ ఉన్న కాఫీ, ఎనర్జీ డ్రింక్స్ వంటివి అందరిలోనూ ఫిట్స్కు కారణం కావు. అయితే కొందరిలో అధికంగా తీసుకోవడం లేదా నిద్రకు భంగం కలగడం సమస్యను పెంచవచ్చు. అలాగే మెరుస్తూ ఉండే కాంతులు కొంతమందిలో మాత్రమే ఫిట్స్ను ప్రేరేపిస్తాయి. అలాంటి సమస్య ఉన్నవారు వాటికి దూరంగా ఉండాలి. జ్వరాలు వచ్చినప్పుడు కూడా నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
మూర్ఛ వ్యాధిపై అవగాహన, బాధితులకు సహకారం
మూర్ఛ వ్యాధి ఉన్నవారిని చిన్నచూపు చూడకూడదు. ఇది దెయ్యం పట్టడం, చేతబడి వంటి మూఢనమ్మకాలతో సంబంధం లేని వైద్య సమస్య. మెదడులోని నాడీ సంకేతాల్లో అసాధారణ మార్పుల వల్ల ఈ సమస్య వస్తుంది. సరైన వైద్య చికిత్సతో చాలామంది తమ చదువు, ఉద్యోగం, కుటుంబ జీవితాన్ని కొనసాగించగలరు. ఫిట్స్ వచ్చినప్పుడు బాధితుడిని సురక్షితమైన ప్రదేశంలో పడుకోబెట్టి, చుట్టూ ఉన్న ప్రమాదకర వస్తువులను తొలగించాలి. వారిని బలవంతంగా పట్టుకోవడం, నోటిలో వస్తువులు లేదా నీరు పెట్టడం చేయకూడదు. ఫిట్స్ ఐదు నిమిషాలకంటే ఎక్కువసేపు కొనసాగినా, వరుసగా వచ్చినా లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉన్నా వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి. మూర్ఛ వ్యాధిని అన్ని సందర్భాల్లో పూర్తిగా నివారించడం సాధ్యం కాదు. అయితే వైద్యులు సూచించిన మందులు క్రమం తప్పకుండా వాడటం, తగినంత నిద్రపోవడం, ఒత్తిడిని నియంత్రించడం, తలకు గాయాలు కాకుండా చూసుకోవడం వంటి చర్యలు ఫిట్స్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి.
