ఈ భారీ పతనం కేవలం ప్రధాన సూచీలకే పరిమితం కాలేదు, మొత్తం మార్కెట్ వ్యాప్తంగా విస్తరించింది. దీని ఫలితంగా స్టాక్ మార్కెట్ మొత్తం విలువ (మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్)లో సుమారు రూ. 9 లక్షల కోట్లకు పైగా సంపద క్షణాల్లో ఆవిరైపోయింది. ఆటోమొబైల్, మెటల్స్, సిమెంట్, మీడియా మరియు రియల్ ఎస్టేట్ రంగాలతో పాటు మిడ్-క్యాప్ మరియు స్మాల్-క్యాప్ స్టాక్స్ తీవ్రమైన అమ్మకాల ఒత్తిడికి గురయ్యాయి. ఇదే సమయంలో మార్కెట్లలోని భయాన్ని మరియు అస్థిరతను సూచించే ‘ఇండియా VIX’ ఇండెక్స్ ఒకేసారి 13.04% ఎగబాకి 15.25 కి చేరుకోవడం, ఇన్వెస్టర్లలో నెలకొన్న తీవ్ర ఆందోళనకు అద్దం పడుతోంది.
వివిధ మార్కెట్ విభాగాలను పరిశీలిస్తే నష్టాల తీవ్రత మరింత స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది. ప్రధాన సూచీల కంటే బ్రాడర్ మార్కెట్లలో అమ్మకాలు హోరెత్తాయి. ‘నిఫ్టీ నెక్స్ట్ 50’ 2.04% పడిపోగా, ‘నిఫ్టీ మిడ్‌క్యాప్ 100’ 1.89%, ‘నిఫ్టీ స్మాల్‌క్యాప్ 100’ 1.99% మేర నష్టపోయాయి. అంతేకాకుండా, ‘నిఫ్టీ స్మాల్‌క్యాప్ 250’ మరియు ‘నిఫ్టీ స్మాల్‌క్యాప్ 500’ సూచీలు వరుసగా 2.23%, 2.29% మేర భారీగా క్షీణించాయి. రంగాల వారీగా చూస్తే, ఆటో సెక్టార్ అత్యధికంగా 4.36% పతనమవ్వగా, ఆ తర్వాత మెటల్ (3.36%), మీడియా (3.44%), సిమెంట్ (3.26%) మరియు కెమికల్స్ (2.52%) రంగాలు తీవ్రంగా నష్టపోయాయి. అయితే, ఈ గందరగోళం మధ్య కూడా ఐటీ (IT) రంగం కాస్త సానుకూలంగా స్పందించి 0.30% లాభంతో ముగియడం విశేషం. ఈ అసాధారణ మార్కెట్ పతనానికి ప్రధానంగా ఐదు ముఖ్య కారణాలు దారితీశాయి:
భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లను ప్రస్తుతం కుదిపేస్తున్న అతిపెద్ద ప్రతికూలాంశం విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల (FII) వరుస అమ్మకాలు. సెప్టెంబర్ 30వ తేదీ ఒక్క రోజే ఎఫ్‌ఐఐలు ఏకంగా రూ. 10,148 కోట్ల విలువైన భారతీయ షేర్లను విక్రయించారు. గత ఆరు నెలల్లో ఒక్కరోజు వ్యవధిలో ఇంత భారీ స్థాయిలో నిధులు దేశం దాటి వెళ్లడం ఇదే ప్రథమం. సెప్టెంబర్ నెల మొత్తంలో చూసుకుంటే విదేశీ పెట్టుబడిదారులు సుమారు రూ. 44,013 కోట్ల విలువైన షేర్లను అమ్మేశారు. ఈ నెలలో జరిగిన 21 ట్రేడింగ్ సెషన్లలో ఏకంగా 16 సెషన్లలో వారు అమ్మకందారులుగానే కొనసాగారు. రాయిటర్స్ నివేదిక ప్రకారం, ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు ఎఫ్‌ఐఐల మొత్తం అమ్మకాలు $27.8 బిలియన్ల రికార్డు స్థాయికి చేరుకున్నాయి. దేశీయ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు (DII) ఆదుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నప్పటికీ, విదేశీ నిధుల వెల్లువ మార్కెట్ సెంటిమెంట్‌ను దెబ్బతీస్తోంది.
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ముఖ్యంగా అమెరికా ట్రెజరీ బాండ్ల రాబడులు (Yields) విపరీతంగా పెరగడం భారతీయ మార్కెట్లకు ప్రతికూలంగా మారింది. ప్రస్తుతం యూఎస్ 10-సంవత్సరాల ట్రెజరీ బాండ్ రాబడి 5.3% దాటగా, 30-సంవత్సరాల బాండ్ రాబడి ఏకంగా 5.6% పైకి చేరుకుంది. గత కొన్నేళ్లలో ఈ స్థాయి రాబడులు నమోదు కాలేదు. అమెరికాలో వడ్డీ రేట్లు పెరగడంతో, సురక్షిత పెట్టుబడిగా భావించే డాలర్ ఆధారిత బాండ్ల వైపు పెట్టుబడిదారులు ఆకర్షితులవుతున్నారు. దీనివల్ల భారతదేశం లాంటి వర్ధమాన (Emerging) మార్కెట్లలో రిస్క్ తీసుకునే బదులు, తమ నిధులను అమెరికాకు తరలించేందుకు విదేశీ పెట్టుబడిదారులు మొగ్గు చూపుతున్నారు.
అంతర్జాతీయ కరెన్సీ మార్కెట్లో భారత రూపాయి తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. గురువారం నాడు రూపాయి విలువ భారీగా క్షీణించి ఒక యూఎస్ డాలర్‌కు సుమారు రూ.95.99 స్థాయికి పడిపోయింది. ఇది మానసికంగా అత్యంత కీలకమైన రూ.96 మార్కుకు చేరువలో ఉంది. రూపాయి విలువ క్షీణించడం వల్ల విదేశాల నుంచి మనం దిగుమతి చేసుకునే వస్తువుల ఖర్చులు, ముఖ్యంగా క్రూడ్ ఆయిల్ (ముడి చమురు) బిల్లు భారీగా పెరుగుతుంది. ఇది దేశీయంగా ద్రవ్యోల్బణం పెరగడానికి మరియు కార్పొరేట్ కంపెనీల లాభాల మార్జిన్ తగ్గడానికి దారితీస్తుంది. రూపాయి పతనం, విదేశీ నిధుల వెనక్కితీత మరియు అమెరికా బాండ్ల వడ్డీరేట్ల పెరుగుదల అన్నీ కలిసి భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లకు విషమ పరిస్థితిని సృష్టిస్తున్నాయి.
మార్కెట్ పతనంలో ఆటోమొబైల్ రంగం అత్యంత దారుణంగా దెబ్బతింది. పలు ప్రముఖ ఆటోమొబైల్ కంపెనీలు తమ సెప్టెంబర్ నెల వాహన విక్రయాల డేటాను విడుదల చేయగా, అవి మార్కెట్ అంచనాలను చేరుకోవడంలో తీవ్రంగా విఫలమయ్యాయి. దీని ఫలితంగా మధ్యాహ్నం 1:59 గంటల సమయానికి నిఫ్టీ ఆటో ఇండెక్స్ ఏకంగా 4.36% పతనమైంది. బజాజ్ ఆటో దేశీయ ద్విచక్ర వాహన విక్రయాలు గతేడాదితో పోలిస్తే 9% తగ్గగా, మహీంద్రా అండ్ మహీంద్రా (M&M) ట్రాక్టర్ అమ్మకాలు 21% మేర పడిపోయాయి. ఈ నిరాశాజనక గణాంకాలతో మారుతి సుజుకి 4.93%, టాటా స్టీల్ 4.31% మరియు M&M 4.11% చొప్పున సెన్సెక్స్ నష్టాల్లో ముందు వరుసలో నిలిచాయి.
భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాల కోసం ఎక్కువగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది కాబట్టి, ముడి చమురు ధరల హెచ్చుతగ్గులు మన ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు, నిలిచిపోయిన చర్చల కారణంగా సెప్టెంబర్‌లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు తీవ్రంగా పెరిగాయి. ప్రస్తుతం బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ బ్యారెల్‌కు 2.29% పెరిగి $100.27 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. మధ్యప్రాచ్యంలో కాల్పుల విరమణ చర్చలు ఆశాజనకంగా ఉన్నాయనే వార్తలతో మధ్యలో కొద్దిగా తగ్గినప్పటికీ, తిరిగి పెరగడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. చమురు ధరలు పెరిగితే మన దిగుమతి బిల్లులు పెరగడంతో పాటు, రవాణా ఖర్చులు పెరిగి ద్రవ్యోల్బణం అదుపు తప్పుతుందనే భయాలు మార్కెట్ పతనానికి ఆజ్యం పోస్తున్నాయి.
